اثر تنش شوری و خشکی بر خصوصیات جوانه‌زنی علف‌هرز گلرنگ وحشی (Carthamus oxycantha)

نویسندگان

1 دانشیار گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی دکتری گروه اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار گروه اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22092/IJWS.2020.1602.1266
چکیده

گلرنگ­وحشی (Carthamus oxycantha)، از جمله علف‌هرز مهم در مزارع زعفران استان خراسان رضوی محسوب می‌شود. به‌منظور بررسی اثر تنش شوری و خشکی بر خصوصیات جوانه­زنی این‌گونه علف هرز، آزمایش‌هایی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار، در سال 1395 در آزمایشگاه تحقیقات علوم علف‌های‌هرز دانشگاه فردوسی مشهد، انجام شد. عوامل مورد بررسی شامل پتانسیل آب ناشی از کلرور سدیم و پلی اتیلن گلایکول (PEG) در هشت سطح (صفر، 1/0-، 2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0-، 1- و 2/1- مگاپاسکال) و دما در شش سطح 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجه سانتی­گراد بودند. در هر دو تنش، بیشترین درصد و سرعت جوانه‌زنی به‌ترتیب در دماهای 20، 15، 25،10 و درنهایت 30 درجه سانتی­گراد مشاهده شد. پتانسیل آب موردنیاز برای 50 درصد کاهش درصد جوانه­زنی برای تنش شوری در دماهای 10، 15، 20، 25 و 30 درجه سانتی­گراد، به‌ترتیب برابر با 26/2-، 64/3-، 43/4-، 63/2- و 94/1- مگاپاسکال و به‌طور مشابه برای تنش خشکی برابر با 65/1-، 68/1-، 92/1-، 430/1- و 12 /0- مگاپاسکال بود. با تغییر پتانسیل آب ناشی از کلرور سدیم از صفر تا 6/0- مگاپاسکال، دمای بهینه از 99/19 به 43/17 و با تغییر پتانسیل آب ناشی از پلی اتیلن گلایکول از صفر به 2/0- مگاپاسکال، دمای بهینه از 99/19 به 90/17 کاهش پیدا کرد. به‌طورکلی و  بر مبنای نتایج این آزمایش، حساسیت گلرنگ وحشی به خشکی بیشتر از شوری بود و پتانسیل گسترش آن در مناطق شور و همچنین مدیریت این علف‌هرز در اراضی شور می‌بایست موردتوجه قرار گیرد.