تأثیر سه گونه قارچ میکوریزا بر فتوسنتز، رشد و محتوای متابولیتهای ثانویه در علفهرز نیلوفر پیچ (Ipomoea purpurea L.)
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
2 استاد، گروه فیزیولوژی گیاهی، دانشکده بیولوژی، دانشگاه ناوارا
3 دانشجوی دکتری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
4 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
doi
10.22092/ijws.2020.127905.1352چکیده
خاکورزی، کاربردکودهای شیمیایی و آفتکشها با کاهش جمعیت قارچهای میکوریزا در خاکهای زراعی، امکان بهرمندی گیاهان زراعی از همزیستی با این موجودات را کاهش میدهند. افزایش جمعت قارچهای میکوریزا بهصورت مصنوعی، بهعنوان راهکاری برای رفع این مشکل مطرح میباشد؛ با اینحال و در این صورت، امکان بهرمندی علفهای هرز نیز وجود خواهد داشت. بنابراین آزمایشی به منظور بررسی پاسخ علفهرز نیلوفر پیچ به همزیستی با سه گونه قارچ میکوریزآرباسکولار(Funneliformis mosseae, Rhizoglomus fasciculatum , Rhizoglomus intraradices ) انجام شد. نتایج نشان داد که تلقیح گیاهان با مایکوریزای R. intraradices سرعت فتوسنتزی را 9/1 برابر نسبت به گیاهان شاهد افزایش داد و تلقیح با گونه F. mosseae شاخص کلروفیل برگ، وزن خشک ریشه و حجم ریشه را بهترتیب 35، 60 و 70 درصد در مقایسه با گیاهان تلقیح نیافته بهبود داد. تلقیح با دوگونهF. mosseae و R. fasiculatumسبب بهبود پارامترهای رشدی گیاه شد. همچنین تلقیح با میکوریزا، متابولیتهای ثانویه گیاه ازجمله فنل، فلاونوئید و ترپنوئیدهای کل گیاه را افزایش داد. تجمع فلاونوئیدها در برگهای گیاهان تلقیح یافته با مایکوریزای F. mosseae، 2/4 برابر بیشتر از گیاهان تلقیح نیافته بود. افزایش فتوسنتز، رشد و محتوای متابولیت ثانویه در علفهایهرز همزیست شده با قارچ میکوریزا نشان میدهد که قدرت رقابت و توان آللوپاتیک این گیاهان به هنگام برقراری رابطه همزیستی، افزایش مییابد و توان آللوپاتیک بالا، علفهرز را به یک رقیب قوی علیه سایر گونههای گیاهی در محیط تبدیل میکند.