تأثیر سه گونه قارچ میکوریزا بر فتوسنتز، رشد و محتوای متابولیت‌های ثانویه در علف‌هرز نیلوفر پیچ (Ipomoea purpurea L.)

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

2 استاد، گروه فیزیولوژی گیاهی، دانشکده بیولوژی، دانشگاه ناوارا

3 دانشجوی دکتری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

4 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

doi
10.22092/ijws.2020.127905.1352
چکیده

خاک­ورزی، کاربردکودهای شیمیایی و آفت­کش­ها با کاهش جمعیت قارچ­های میکوریزا در خاک­های زراعی، امکان بهرمندی گیاهان زراعی از همزیستی با این موجودات را کاهش می­دهند. افزایش جمعت قارچ­های میکوریزا به­صورت مصنوعی، به­عنوان راهکاری برای رفع این مشکل مطرح می­باشد؛ با این­حال و در این صورت، امکان بهرمندی علف­های هرز نیز وجود خواهد داشت. بنابراین آزمایشی به منظور بررسی پاسخ علف­هرز نیلوفر پیچ به همزیستی با سه گونه قارچ میکوریزآرباسکولار(Funneliformis mosseae, Rhizoglomus fasciculatum , Rhizoglomus intraradices ) انجام شد. نتایج نشان داد که تلقیح گیاهان با مایکوریزای R. intraradices سرعت فتوسنتزی را 9/1 برابر نسبت به گیاهان شاهد افزایش داد و تلقیح با گونه F. mosseae شاخص کلروفیل برگ، وزن خشک ریشه و حجم ریشه را به‌ترتیب 35، 60 و 70 درصد در مقایسه با گیاهان تلقیح نیافته بهبود داد. تلقیح با دوگونهF. mosseae  و R. fasiculatumسبب بهبود پارامترهای رشدی گیاه شد. همچنین تلقیح با میکوریزا، متابولیت­های ثانویه گیاه ازجمله فنل، فلاونوئید و ترپنوئیدهای کل گیاه را افزایش داد. تجمع فلاونوئیدها در برگ­های گیاهان تلقیح یافته با مایکوریزای F. mosseae، 2/4 برابر بیشتر از گیاهان تلقیح نیافته بود. افزایش فتوسنتز، رشد و محتوای متابولیت ثانویه در علف­های‌هرز همزیست شده با قارچ میکوریزا نشان می­دهد که قدرت رقابت و توان آللوپاتیک این گیاهان به هنگام برقراری رابطه همزیستی، افزایش می­یابد و توان آللوپاتیک بالا، علف­هرز را به یک رقیب قوی علیه سایر گونه­های گیاهی در محیط تبدیل می­کند.