استفاده از زیستسنجی غیرمستقیم کمّی بذر بهعنوان روشی سودمند جهت ارزیابی تحمل به علفکش-ها در کولتیوارهای گندم
نویسندگان
1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
4 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
5 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22092/IJWS.2020.1602.1290چکیده
این پژوهش با هدف استفاده از روش زیستسنجی غیرمستقیم کمّی بذر و برآورد متغیر غلظت مؤثر 50 درصد ماده فعال علفکش، بهعنوان روشی سودمند جهت ارزیابی تحمل به علفکش در کولتیوارهای گندم در برنامههای بهنژادی انجام شد. ابتدا با استفاده از زیستسنجی مقدماتی و اندازهگیری صفات ریختشناختی مختلف در سطح پتریدیش روی گیاهچههای هفت کولتیوار گندم تحت تیمار چندین غلظت از علفکشهای بروموکسینیل+امسیپیآ، توفوردی+امسیپیآ و متریبوزین، حداکثر غلظت قابل تحمل و متحملترین کولتیوار و بهترین صفت برای آزمون زیستسنجی انتخاب شد. سپس در آزمایش زیستسنجی بذر، با اندازهگیری صفات مختلف ریختشناختی روی گیاهچههای کشت شده در پتریدیش، کولتیوار متحملتر انتخاب شده در آزمون مقدماتی، تحت تیمار هشت غلظت از علفکشها بههمراه شاهد بدون علفکش قرار گرفت و بهکمک روشهای مبتنی بر رگرسیون غیرخطی، مقدار غلظت مؤثر 50 درصد محاسبه شد که برای علفکشهای بروموکسینیل+امسیپیآ، توفوردی+امسیپیآ و متریبوزین بهترتیب 517/0 و 098/0 لیتر و 285/0 کیلوگرم از مادهی فعال در هکتار برآورد شد. بر اساس نتایج، صفت طول اندام هوایی گیاهچهها، صفتی مطلوب برای انجام زیستسنجی بذر بود. در طی دو مرحله آزمون، در میان ارقام انتخابی، کولتیوار قدس نسبت به علفکش مورد استفاده متحملتر بود که میتواند جهت برآورد متغیر غلظت مؤثر 50 درصد ماده فعال در هکتار مورد استفاده قرار گیرد.