فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  سرریزهای نیلوفری، با تأثیرپذیری از ضریب دبی، در مدیریت جریان آب در سدها و مخازن نقش حیاتی دارند. ضریب دبی تعیین‌کننده کارایی و ریسک عملکرد آن‌ها در شرایط سیلابی است. در این راستا به کمک 80 دادة آزمایشگاهی گردآوری شده از دو مقطع ورودی سرریز نیلوفری با شکل‌های مربعی و دایروی زیگزاگی شده با تعداد چهار، هشت و دوازده عدد، از دو مدل ماشین بردار پشتیبان (SVM) و برنامه‌ریزی بیان ژن (GEP) برای شبیه‌سازی ضریب دبی استفاده شده است. تعداد زیگزاگ‌ها (n)، عدد فرود (Fr)، بار آبی نسبی (H/P) و شاخص شکل سرریز (R/D) به عنوان متغیرهای مستقل به کار گرفته شدند. شاخص‌های ارزیابی عملکرد (RMSE, MAE, R2) برای سنجش دقت خروجی مدل‌ها استفاده شدند. در بررسی مدل‌های مختلف SVM، تابع کرنل RBF با مقدار γ برابر ۱/۰ بهینه‌ترین نتایج را ارائه داد. مقادیر (RMSE, MAE, R2) در دوره‌های آموزش و آزمون برای این مدل به ترتیب (۹۲۶۲/۰، ۰۶۹۶/۰، ۰۸۴۸/۰) و (۹۸۲۰/۰، ۰۳۴۶/۰، ۰۳۹۸/۰) برای سرریز دایروی و (۹۷۰۷/۰، ۰۷۳/۰، ۰۹۰۴/۰) و (۹۳۳۴/۰، ۰۶۷۶/۰، ۰۷۸۷/۰) برای مقطع مربعی به‌دست آمد. در مدل GEP نتایج بهتری مشاهده شد، به‌گونه‌ای که مدل با سه ژن، اندازه هد 9 و 45 کروموزوم، در سرریز دایروی با شاخص‌های (۹۷۷۸/۰، ۰۳۷۵/۰، ۰۴۵۱/۰) و (۹۸۱۱/۰، ۰۳۱۵/۰، ۰۳۹۶/۰) در مراحل آموزش و آزمون بهینه‌ترین عملکرد را داشت. برای مقطع مربعی، مدل با 55 کروموزوم به ترتیب با مقادیر (۰۹۷۴۱/۰، ۰۴۹۴/۰، ۰۵۹۷/۰) و (۹۵۹۱/۰، ۰۵۰۳/۰، ۰۵۹۴/۰) در مراحل آموزش و آزمون ارزیابی شد.