بررسی تاثیر نوسان متغیرهای هواشناسی بر مراحل فنولوژی درختان جنگل‌های معتدله منطقه شهر گرگان با استفاده از سنجنده مودیس

نویسندگان

1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه مهندسی ابیاری-دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijswr.2025.383968.669815
چکیده

  در این تحقیق با استفاده از داده‌های هواشناسی دما و بارش و سری زمانی شاخص پوشش گیاهی (EVI) سنجنده MODIS، تغییرات زمانی در مراحل فنولوژی شروع (SOS)، پایان (EOS) و طول (LOS) فصل رشد جنگل‌های معتدله جنوب شهر گرگان با سه روش هموارسازی سری زمانی تجزیه و تحلیل گردید. نتایج نشان داد که در هر سه روش هموارسازی با افزایش میانگین دمای حداکثر (T ̅_max) و میانگین دمای حداقل (T ̅_min)  در بازه 10 روز قبل از مرحله فنولوژی SOS ، این مرحله به تاخیر می‌افتد و با کاهش T ̅_max و T ̅_min در بازه 10 روز قبل از مرحله فنولوژی EOS ، این مرحله نیز با تعویق مواجه می‌شود. در روش‌های گوسی و ساویتسکی گولای (05/0 >p) و لجستیک دوگانه (01/0 >p)، همبستگی بین LOS و T ̅_min و T ̅_max در فصل بهار؛ و در هر سه روش هموارسازی، همبستگی SOS و EOS با T ̅_max در فصل تابستان، به طور معنی داری مثبت ارزیابی شد (05/0 >p) و همبستگی SOS و EOS با T ̅_min در فصل تابستان ضعیف و مثبت بود. همچنین مراحل فنولوژی SOS، EOS و LOS هیچ ارتباط معنی‌داری را با بارش در فصول مختلف نشان نداده‌اند. بر اساس این مطالعه، دما مهمترین عامل در تغییرپذیری زمان وقوع SOS، EOS و LOS در جنگل مطالعاتی در استان گلستان است و افزایش و کاهش T ̅_max و T ̅_min باعث نوسانات روزانه معنی‌داری در زمان وقوع مراحل فنولوژی می‌شود.