فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمپلکس‌های آلی-‌معدنی که عمدتا حاصل برهمکنش اجزای کربن آلی با مواد معدنی خاک هستند، از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر چرخه کربن و کارکردهای خاک می‌باشند. هدف این مطالعه بررسی نقش کانی‌های آلوفانی و اشکال مختلف آهن و آلومینیم خاک، در تثبیت کربن ‌آلی ورودی می‌باشد. اجزای کربن آلی و اشکال مختلف آهن و آلومینیوم قبل و بعد از تیمار دوازده نمونه خاک دارای خواص اندیک با اسید هیومیک به مدت شش ماه در شرایط آزمایشگاهی، اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان نشان داد، تثبیت کربن ‌آلی، با تشکیل کمپلکس‌های آلی- معدنی، عمدتا توسط کانی‌های با آرایش‌دامنه‌کوتاه (آلوفان) کنترل می‌شود. تشکیل کمپلکس‌های سطحی بین عوامل پیوندی واقع در سطوح مواد معدنی و مواد‌آلی، یکی از مهم‌ترین فرایندهای تثبیت مواد‌آلی در خاک است. کمپلکس‌های آلومینیم و/یا آهن–‌هوموس دیگر عامل مهم در تثبیت مواد‌آلی خاک می‌باشند. تثبیت و تشکیل کمپلکس‌ با مواد‌آلی، کانی‌های با درجه تبلور پایین، آهن آمورف (Feo)، نبست به Alo آمورف مهم‌ترین نقش را در تثبیت مواد آلی دارند. مقایسه میانگین (05/0p<) مقادیر اشکال سیلیس و آهن اگزالاتی (Feo، Sio)؛  پیروفسفاتی (Alp، Fep) و کل Fet حاکی از اختلاف معنی‌دار بین نمونه‌‌های تیمار و شاهد بود. افزودن اسید هیومیک با تشکیل کمپلکس‌های آلی نامحلول با سطوح کانی‌ها  از یک طرف، و آلومینیم و آهنِ آزاد شده در خاک از طرف دیگر موجب تثبیت بیشتر کربن آلی در خاک شده است. تشکیل پل‌های کاتیونی بین بار الکتریکی گروه‌های عاملی اسیدهیومیک با آلوفان‌ها و تشکیل کمپلکس‌های آلی- فلزی پایدار مانع استخراج آهن و آلومینیوم توسط اگزالات آمونیوم و یا پیروفسفات سدیم شد.