فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق به منظور بررسی و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺗﻮان ﺗﺮﺳﻴﺐ ﻛﺮﺑﻦ اﻧﺪام ﻫﻮاﻳﻰ و زیرزمینی چهار گونه شورپسند بره‌تاغ (Halocnemum strobilaceum)، اشنان (Seidlitzia rosmarinus)، سنبله نمکی (Halostachys caspica) و گز (Tamarix ramosissima) و گونه غیر شورپسند درمنه دشتی (Artemisia sieberi) و نیز ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﺮﺑﻦ ذﺧﻴﺮه‌ﺷﺪه در ﺧﺎک روﻳﺸﮕﺎه ﺷﻮر و ﻏﻴﺮ ﺷﻮر در سال 1395 در مراتع حوض سلطان قم انجام شد. از اﻧـﺪامﻫـﺎی ﻫـﻮاﻳﻰ، زﻳﺮزﻣﻴﻨﻰ و ﺧﺎک زﻳﺮ ﺑﻮﺗﻪ‌ﻫﺎ ده ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداﺷﺖ و ﻣﻴﺰان ﻛﺮﺑﻦ آﻟﻰ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﺳﺮﺷﺎﺧﻪ و رﻳﺸﻪ و نیز ویژگی‌های مختلف ﻧﻤﻮﻧﻪ‌ﻫﺎی ﺧﺎک تعیین گردید. نتایج تجزیه واریانس صفات اندازه گیری شده گیاهی ﻧﺸﺎن داد، اندام‌های هوایی ﭼﻬﺎر ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻘﺎوم و ﻳﻚ ﮔﻮﻧﻪ شاهد، ﻗـﺎدر ﺑـﻪ ﺗﺮﺳﻴﺐ ﻛﺮﺑﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻣﻴﺰان ﻛﺮﺑﻦ ﻣﻮﺟﻮد در اندام‌های هوایی ﭘﻨﺞ ﮔﻮﻧﻪ اختلاف معنی‌داری در سطح 5% داشت. گونه گز بیشترین میزان کربن در اندام هوایی را دارا بود. در چهار گونه شورپسند، ﻣﻴـﺰان کربن آلی در رﻳﺸﻪها کمتر از ﺳﺮﺷﺎﺧﻪﻫﺎ بود. گونه‌های درﻣﻨـﻪ دشتی با 1/86 درصد و گز با 8/85 درصد ﺑﻴﺸـﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار ذﺧﻴﺮه ﻛﺮﺑﻦ در واﺣﺪ ﺣﺠﻢ را داشتند. ﻣﻘﺪار ﻛﺮﺑﻦ ﺗﺮﺳﻴﺐ ﺷﺪه در ﺧﺎک زﻳﺮ ﺑﻮﺗﻪ ﮔﺰ ﺑﺎ 5/52 ﺗﻦ در ﻫﻜﺘﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار و زیر بوته سنبله نمکی ﺑﺎ 9/29 ﺗﻦ در ﻫﻜﺘﺎر ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار را داشت. اﻳﻦ اﺧﺘﻼف می‌تواند ناشی از وجود بافت‌های چوبی و نیز ﻻﺷﺒﺮگ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه بیشتر ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺰ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ سایر گونه‌ها باشد. گیاه ﮔﺰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﮔﻮﻧﻪ‌ﻫﺎى هالوفیت ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺣﺠﻢ ﺑﻴﺸﺘﺮى از ﻛﺮﺑﻦ ﻣﻮﺟﻮد در ﻓﻀﺎ را ﺟﺬب و ﺗﺮﺳﻴﺐ ﻧﻤﺎﻳﺪ. به‌دلیل حجم بالای بیوماس هوایی و تولید علوفه و نیز فرم رویشی درختچه‌ای، گز می‌تواند به عنوان گونه گیاهی مناسب جهت ﭘﺮوژهﻫﺎى اﺻﻼح ﻣﺮﺗﻊ و جهت ذخیره کربن در اراﺿﻲ ﺷﻮر مد نظر قرار گیرد.