فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق به منظور بررسی اثر پرایمینگ بذر با تنظیم کننده‌های رشد اکسین، جیبرلین و سایتوکینین و محلول‌پاشی نانوذرات روی و منیزیم در شرایط تنش خشکی (در سه سطح 40، 60 و 80 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر) بر وزن تر و خشک اندام هوایی، تعداد شاخه‌های جانبی حاوی آلکالوئید، محتوای رطوبت نسبی برگ، ارتفاع بوته و قطر ساقه گیاه دارویی پروانش(Catharanthus roseus (L.) G.DON)  به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی طی دو سال (1399 و 1400) به صورت گلدانی انجام شد. نتایج نشان داد که اثرات اصلی پرایمینگ بذر با تنظیم کننده‌های رشد، محلول‌پاشی و تنش خشکی بر کلیه صفات مذکور اثر معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد داشتند. اثرات متقابل پرایمینگ بذر با تنظیم کننده‌های رشد و تنش خشکی به غیر از وزن تر اندام هوایی و ارتفاع ساقه بر سایر صفات اختلاف آماری 1% نسبت به تیمار شاهد نشان داد. در بررسی برهمکنش دوگانه تنش خشکی و نانوذرات و نیز اثرات متقابل تنظیم کننده‌های رشد و نانوذرات بر وزن خشک اندام هوایی در سطح احتمال پنج درصد و بر محتوای آب نسبی در سطح احتمال یک درصد نسبت به تیمار شاهد تفاوت مشاهده شد. همچنین در برهمکنش سه گانه تنش خشکی، تنظیم کننده‌های رشد و محلول‌پاشی نانوذرات و تنش خشکی بر وزن خشک اندام هوایی و محتوای آب نسبی اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد نسبت به تیمار شاهد مشاهده شد و در سایر صفات اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. بیشترین وزن خشک اندام هوایی در شرایط مطلوب آبیاری و تحت تأثیر هورمون اسید جیبرلین و مصرف همزمان عناصر روی و منیزیم (63 گرم در بوته) بدست آمد و تیمار تنش شدید، هورمون اکسین و ترکیب روی و منیزیم با 51% بیشترین تأثیر را بر محتوی آب نسبی برگ داشت. در نهایت، تنش خشکی باعث اختلاف معنی‌دار کلیه شاخص‌های مورد مطالعه نسبت به تیمار شاهد شد. در میان هورمون‌ها نقش هورمون جیبرلین و در میان نانوذرات نقش ترکیب روی و منیزیم بیشتر از سایر تیمارها بود.