مقایسه کارایی علف‌کش‌های مختلف در کنترل علف‌های هرز و عملکرد و اجزای عملکرد سویا (.Glycin max L)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی

4 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی

5 استادیار، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل

doi
10.22092/IJWS.2020.1601.1319
چکیده

به منظور بررسی تأثیر کنترل علف­های هرز با علف­کش­های رایج، بر عملکرد و اجزای عملکرد سویای رقم ویلیامز در کشت دوم، آزمایشی در سال 1395-1396، در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، به صورت طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا در آمد. تیمارها شامل علف­کش­های اتال فلورالین، ایمازاتاپیر، تری‌فلورالین، متری بوزین، بنتازون و آلاکلر به همراه شاهد وجین دستی و شاهد بدون کنترل بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تیمارهای مورد استفاده از نظر درصد تاثیر علف­کش­، تراکم و وزن خشک کل علف­های هرز با یکدیگر اختلاف معنی­داری داشتند. نتایج نشان داد یک ماه پس از سمپاشی، علف­کش­های تری‌فلورالین و اتال‌فلورالین نسبت به بقیه تیمارها، بیشترین تأثیر گیاه‌سوزی را بر علف­های‌هرز داشت اما با گذشت دو ماه پس از سمپاشی، بقیه تیمارها نیز تاثیر خود را نشان دادند و همه تیمارهای علف­کشی در یک گروه قرار گرفتند. در این مطالعه، همه­ علف­کش­های مورد استفاده، تراکم و وزن خشک کل علف­های‌هرز را  نسبت به شاهد بدون کنترل، به‌طور معنی­داری کاهش دادند اما اثر آن‌ها، کمتر از تیمار وجین دستی بود. تاثیر کاربرد تیمارهای آزمایش برای صفات تعداد غلاف در بوته، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و درصد پروتئین دانه سویا معنی­دار شد ولی برای صفات ارتفاع بوته، طول دوره رشد، شاخص کلروفیل، وزن هزار دانه و درصد روغن دانه، اختلاف آماری بین تیمارها وجود نداشت. بیشترین تعداد غلاف در بوته (92/333) و عملکرد دانه (2792 کیلوگرم بر هکتار)، از تیمار وجین دستی به‌دست آمد. در بین تیمارهای علف­کشی، اتال‌فلورالین با عملکرد دانه 1896 کیلوگرم بر هکتار، بیشترین عملکرد دانه را داشت. به‌طور کلی و براساس معیارهای مورد ارزیابی (تراکم و زیست­توده علف­های­هرز و ارزیابی چشمی اثرات گیاه­سوزی علف­کش­ها)، استفاده از علف­کش اتال‌فلورالین به مقدار دو لیتر در هکتار، برای کنترل علف­های­هرز مزارع سویا توصیه می­شود.