بررسی تاثیر تنش خشکی و مصرف کودهای آلی بر عملکرد و اجزای عملکرد پیاز (مطالعه موردی: استان اصفهان)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

3 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2025.385648.669841
چکیده

کاربرد کودهای آلی می‌تواند شرایط فیزیکی و شیمیایی خاک را بهبود داده و در تحمل گیاهان به خشکی نقش مؤثری داشته باشد. در این پژوهش، تأثیر کودهای آلی بر عملکرد و ویژگی‌های فیزیولوژیکی پیاز تحت تنش خشکی طی سال 1402-1401 و در منطقه اصفهان بررسی شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. تیمارهای اصلی شامل سطوح مختلف تخلیه مجاز رطوبتی (35، 45، 55 و 65 درصد) و تیمارهای فرعی شامل ورمی‌کمپوست (7 تن/هکتار)، کمپوست زباله شهری (15 تن/هکتار)، کود دامی (50 تن/هکتار) و شاهد (بدون کود) بودند. نتایج نشان داد تنش خشکی باعث کاهش عملکرد پیاز، اجزای عملکرد و کلروفیل برگ شد. بالاترین عملکرد در تیمار ورمی‌کمپوست و بدون تنش خشکی مشاهده شد. ترکیب ورمی‌کمپوست و آبیاری با 65 درصد تخلیه رطوبتی خاک (کاهش 30 درصد آب مصرفی) عملکردی مشابه با تیمار بدون تنش و بدون کود داشت. شاخص کلروفیل در تیمار بدون تنش و ورمی‌کمپوست (3.81) و کمپوست (3.79) به بیشترین مقدار رسید. همچنین، بالاترین میزان پرولین در تنش 55 درصد تخلیه رطوبتی همراه با ورمی‌کمپوست (5.18 میلی‌گرم/گرم) و کمپوست (3.18 میلی‌گرم/گرم) اندازه‌گیری شد. این نتایج نشان داد که استفاده از کودهای آلی، به‌ویژه ورمی‌کمپوست، می‌تواند در شرایط کم‌آبی به کاهش اثرات منفی خشکی کمک کند.