بررسی پاسخ ریشه ذرت به ترکیبات یونی مختلف با استفاده از توابع کاهش کلان

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 گروه بیابان‌زدایی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2025.384928.669833
چکیده

این تحقیق به منظور بررسی تنش شوری ترکیبات یونی کلرورسدیم+کلرورکلسیم و کلرورکلسیم بر وزن ریشه ذرت انجام شد. دو آزمایش گلخانه‌ای به طور موازی مربوط به هر ترکیب یونی در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار انجام شد. سطوح شوری مختلف (0، 61، 126، 252 و 336 کیلوپاسکال) به صورت مشابه در هر دو ترکیب یونی اعمال شدند. بعد از شروع تیمارهای شوری، پتانسیل اسمزی گلدان‌ها ثابت نگه داشته شد. پاسخ ریشه ذرت با استفاده از پارامترهای شوری پتانسیل اسمزی، غلظت یون و قابلیت هدایت الکتریکی محلول خاک بررسی شد و سپس توسط مدل‌های خطی ماس-هافمن و غیرخطی ونگنوختن-هافمن ارزیابی شدند. تنش شوری به طور معنی‌دار وزن ریشه را در هر دو ترکیب یونی تحت تاثیر قرار داد. نتایج تحقیق نشان داد که پاسخ وزن ریشه ذرت به تنش شوری توسط پارامتر پتانسیل اسمزی بهتر از غلظت یون و قابلیت هدایت الکتریکی شرح داده می‌شود. بر اساس پتانسیل اسمزی مقدار حد آستانه شوری ترکیب یونی کلرورسدیم+کلرورکلسیم و ترکیب یونی کلرورکلسیم به ترتیب صفر و 49/2 کیلوپاسکال به دست آمد، که نشان‌دهنده تاثیر نوع یون بر حساسیت ریشه ذرت به تنش شوری می‌باشد. مقادیر وزن ریشه برآورد شده با استفاده از توابع کاهش نشان داد که دقت مدل نمایی ونگنوختن-هافمن در هر دو ترکیب یونی کلرورسدیم+کلرورکلسیم (71/4 (nRMSE = و کلرورکلسیم (69/5nRMSE = ) بالاتر از مدل خطی ماس-هافمن می‌باشد. همچنین کارایی برآورد مدل نمایی با 991/0 EF=  بالاتر از مدل خطی با 98/0  EF=بود.