نقش واسطه‌ای ایمنی هیجانی در رابطه بین کارکرد خانواده و مشکلات رفتاری کودک

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

خانواده به عنوان نخستین و مهم­ترین عامل رشد، تاثیر عمده‌ای بر سلامت روانی کودک از یک­سو و آسیب‌های روانی او از سوی دیگر دارد. شواهد نظری حاکی از ان است که ایمنی هیجانی می­تواند در تاثیر خانواده بر مشکلات رفتاری نقش واسطه­ای ایفا نماید. هدف از پژوهش حاضر تعیین نقش واسطه­ای ایمنی هیجانی بر رابطه بین کارکرد خانواده با مشکلات رفتاری کودکان بود. نمونه این پژوهش شامل 262 نفر (117 دختر، 145پسر) از دانش­آموزان دبستانی شهر تهران بودند که به مقیاس­های ایمنی در سیستم خانواده (ESS)، ﺍﺭﺯﻳﺎﺑﻲ ﺳﺎﺯﺵﭘﺬﻳﺮﻱ ﻭ ﭘﻴﻮﺳﺘﮕﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ (FACES-III) و پرسشنامه توانایی­ها و مشکلات (SDQ) پاسخ دادند. نتایج پژوهش نشان داد که دو بعد کارکرد خانواده یعنی پیوستگی و سازش‌پذیری با تمامی مولفه‌های ایمنی هیجانی مرتبط است و هر سه بعد ایمنی هیجانی در رابطه ایمنی هیجانی و کارکرد خانواده نقش واسطه‌ای ایفا می‌کند. در واقع کارکرد موثر خانواده باعث افزایش ایمنی و کاهش مشغله ذهنی و کناره‌گیری در کودکان می‌شود. هم­چنین کارکرد خانواده با افزایش ایمنی و کاهش ناایمنی باعث کاهش مشکلات رفتاری در کودکان می‌گردد. با توجه به نتایج این مطالعه به­منظور طراحی یک مدل مناسب برای پیشگیری از بروز مشکلات بهتر است به آموزش کارکردهای اصلی خانواده و اثرات آن بر ایمنی هیجانی کودکان مبادرت گردد و آگاهی‌های لازم در قالبی مناسب و جذاب به والدین و کودکان ارایه شود.