مطالعه خصوصیات کانیشناسی و فیزیکوشیمیایی مواد اولیه تولید آجر و تغییرات آن در طول تهیه محصول نهایی: مطالعه موردی نصرآباد، گرگان
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 شرکت تولیدی و بازرگانی مرجانکار، گلستان، ایران
3 گروه زمینشناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 گروه زمینشناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
5 گروه زمینشناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22071/gsj.2025.506659.2181چکیده
این پژوهش به منظور بررسی ویژگیهای مواد اولیه تولید آجر و تغییرات آن طی فرایند پخت، در شرکت مرجانکار انجام گردید. مواد اولیه شرکت از نهشتههای کواترنری دشت گرگان، شامل کفه رسی و لس با ترکیب 30 به 70 تامین میگردد. مطالعات کانیشناسی نشان داد فازهای اصلی در واحدهای کفه رسی و لس مشابه بوده، با تفاوتهایی در فازهای فرعی شامل حضور هماتیت در کفه رسی و دولومیت در لس. واحد کفه رسی در دسته Silty clay و لس در دسته Silty clay loam قرار گرفت. غلظت بالاتر SiO₂، Al₂O₃ و Fe₂O₃ در کفه رسی و مقادیر بیشتر CaO و LOI در لس و غلظت بالای Na2O در هر دو واحد مشاهده گردید. طی فرایند پخت در دمای 950 درجه سانتیگراد، تجزیه کامل کلسیت و تشکیل فازهای جدید آنورتیت، اوژیت و ژلنیت به همراه فاز بیشکل (آمورف) مشاهده شد که نقش اساسی در استحکام مکانیکی محصول نهایی دارند. نتایج نشان داد ترکیب 70 درصد لس و 30 درصد کفه رسی برای تولید آجر مناسب است، اما افزودن 10 الی 15 درصد ماسه با ترکیب شیمیایی کنترل شده، برای بهبود خواص محصول نهایی پیشنهاد میشود.
