فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس‌لرزه‌ها در اثر تغییرات تنش ناشی از زمین‌لرزه‌های اصلی پیشین رخ می‌دهند. اگرچه قوانین اوموری (Utsu, 1961)  و بث (Bath, 1965) ویژگی‌های زمانی و بزرگ‌ترین پس‌لرزه را به خوبی توصیف می‌کنند، برآورد الگوهای مکانی آن‌ها چالشی باقی مانده است. این پژوهش با هدف معرفی معیارهای تنش مناسب برای برآورد نزدیک به آنی الگوی مکانی پس‌لرزه‌ها، رابطه مکانی آن‌ها را با 6 معیار نرده‌ای تنش شامل ناورداهای اول، دوم و سوم تانسور تنش، بیشینه تنش برشی، فون‌میزس و تنش شکست کولمب (ΔCFS) در ۱۹۹ توزیع لغزش همالرزه‌ای جهانی بررسی کرده است. در محاسبه ΔCFS، جهت‌گیری صفحه گسل گیرنده معادل میانگین جهت‌گیری گسل اصلی و ضریب اصطکاک 0/4 در نظر گرفته شد. دقت طبقه‌بندی مناطق دارای پس‌لرزه و فاقد آن با تحلیل منحنی ویژگی عملکرد گیرنده (ROC) ارزیابی شد. سطح زیر منحنی ROC یعنی AUC برای بیشینه تنش برشی و فون‌میزس 0/78، برای ΔCFS 0/63 و برای ناورداهای اول تا سوم تانسور تنش به‌ترتیب 0/55، 0/37 و 0/49 به دست آمد. نتایج نشان می‌دهد معیارهای بیشینه تنش برشی و فون‌میزس، که مستقل از جهت‌گیری گیرنده هستند، به‌طور معناداری از ΔCFS و ناورداهای تنش عملکرد بهتری دارند و می‌توانند به عنوان معیارهای بهینه برای برآورد نزدیک به آنی الگوهای مکانی پس‌لرزه‌ها مورد استفاده قرار گیرند.