مطالعه ژِئوشیمی سنگ در کانسار طلای اپی‌ترمال معلمان (استان سمنان)، ایران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22071/gsj.2025.526530.2202
چکیده

کانسار طلای اپی‌ترمال معلمان واقع در 130 کیلومتری جنوب خاوری دامغان، بخشی از کمربند آتشفشانی-نفوذی طرود-چاه شیرین است. ذخیره تخمینی این کانسار 4/2 میلیون تن طلا با عیار متوسط 1/1 گرم در تن است و در سنگ‌های توفی، توف ماسه‌ای، سیلتستون و مارن با قدمت ائوسن بالایی قرار دارد. یک پهنه گسلی خاوری-باختری، این کانسار را از سنگ‌های آتشفشانی و آذرآواری ائوسن جدا می‌کند. سیستم گسلی چیره در منطقه دارای روند شمال خاوری-جنوب باختری است.کانی‌سازی به دو صورت درون‌زاد (hypogene) (کالکوپیریت، مگنتیت، پیریت و غیره) و برون‌زاد (Supergene) (کالکوسیت، کوولیت و غیره) رخ داده و با دگرسانی‌های سیلیسی، پروپلیتیکی و غیره همراه است. منشا کانی‌سازی، توده‌های نیمه‌ژرف ماگمایی نفوذ کرده در امتداد گسل‌ها هستند. نتایج ژئوشیمیایی نشان می‌دهند که سنگ‌های منطقه از نظر ترکیبات شیمیایی، بازیک تا حد واسط و شامل داسیت، ریولیت، بازالت و آندزیت هستند. بر اساس ویژگی‌های کانی‌شناسی، زمین‌شناسی و ژئوشیمیایی، محدوده معلمان در گروه ذخایر اپی‌ترمال طبقه‌بندی می‌شود.