فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازالت‌های خاور رودان بخشی از مجموعه آمیزه رنگین باختر مکران را تشکیل می‌دهند که از نظر ژئوشیمیایی دارای ماهیت تولئی‌ایتی هستند. این سنگ‌ها با دارا بودن نسبت‌های (La/Yb)N بین 0/91 تا 1/8،  (Sm/Yb)N بین 0/96 تا 1/55 و (La/Sm)N بین 0/90 تا 1/33، الگوی به‌نسبت مسطحی از عناصر نادر خاکی را نشان می‌دهند که از این نظر، کاملا از بازالت‌های پشته میان‌اقیانوسی (N-MORB و E-MORB) و بازالت‌های جزایر اقیانوسی (OIB) متمایز هستند. از سوی دیگر، ویژگی‌های‌های ژئوشیمیایی این سنگ‌ها و به ویژه برخی نسبت‌های عناصر کمیاب همچون Nb/Y (0/05 تا 0/17) و Nb/Zr (0/01 تا 0/04)  گویای تعلق آن‌ها به  بازالت‌های فلات اقیانوسی (OPB) است. مدل‌سازی ذوب بخشی بر اساس تمرکز عناصر کمیاب نشان می‌دهد که ماگمای مادر از ۲۰ تا ۳۰ درصد ذوب بخشی یک منبع گوشته‌ای اسپینل لرزولیتی بارور مشتق شده است. این یافته‌ها گویای آن است که بازالت‌های OPB بخش مهمی از پوسته اقیانوسی تتیس‌جوان در حوضه مکران طی کرتاسه پسین بوده‌اند. فرورانش و بسته شدن این حوضه اقیانوسی واقع بین بلوک‌های لوت و عربی، به فرارانش بخش‌هایی از سنگ‌کره (لیتوسفر) اقیانوسی و تشکیل مجموعه آمیزه رنگین مکران از قطعات افیولیتی و غیرافیولیتی در اثر فرایندهای زمین‌ساختی پیش از ائوسن انجامیده است.