فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منطقه ماهیرود در فاصله 130 کیلومتری جنوب‌خاور سربیشه در استان خراسان جنوبی قرار دارد. سنگ‌های میزبان کانسار شامل گدازه‌های آتشفشانی و سنگ‌های آذرآواری (توف) بیشتر با ترکیب حدواسط متعلق به کرتاسه می‌باشند. انواع دگرسانی‌های سیلیسی، فیلیک، آرژیلیک و پروپیلیتیک در منطقه مورد مطالعه توسعه یافته‌اند. دو فرایند کانه‌زایی درون‌زاد و برون‌زاد در این منطقه تشخیص داده شده است. کانه‌زایی درون‌زاد خود نیز در دو مرحله مشخص صورت گرفته است. در مرحله اول کانه‌زایی، رگچه‌های کوارتزی حاوی پیریت، کالکوپیریت، اسفالریت، گالن، مگنتیت و طلا تشکیل شده‌اند. مرحله دوم کانه‌زایی با حضور رگچه‌های کلسیتی حاوی پیریت مشخص می‌شود. در فرایند کانه‌زایی برون‌زاد به‌طور عمده از کانی‌های گوتیت، هماتیت، مالاکیت، آزوریت و کالکوسیت تشکیل شده‌اند. بر اساس مطالعات ریزدماسنجی، دمای همگن‌شدن و شوری میانبارهای سیال در ماهیرود به‌ترتیب در محدوده بین 97 تا 235 درجه سانتی‌گراد و 1/74 تا 7/86 درصدوزنی معادل نمک تغییر می‌کنند. طبق یافته‌های ریزدماسنجی، جوشش و رقیق شدن سیال کانه‌ساز توسط سیالات سطحی مهم‌ترین سازوکار نهشت کانسنگ در منطقه ماهیرود می‌باشند. شواهد زمین‌شناسی، بافت و ساخت، دگرسانی و کانه‌زایی به‌همراه یافته‌های میانبارهای سیال نشان می‌دهند که کانه‌زایی در این منطقه بیشترین شباهت را با ذخایر اپی‌ترمال نوع سولفیداسیون پایین دارد.