فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باتوجه به این که نیترات یکی از مهم‌ترین نشانگرهای آلودگی منابع آب است، هدف این مطالعه ارزیابی میزان آلودگی آب‌خوان‌های  سطحی و ژرفی زیر شهر کرمان نسبت به نیترات می‌باشد. این موضوع از نظر امکان و نوع استفاده از آب زیرزمینی موجود در زیر شهر اهمیت زیادی دارد. بدین منظور، تعداد 32 نمونه از آب چاه‌های داخل و حومه شهر تهیه گردیدکه 2 نمونه آن تکراری بودند. نمونه برداری و ارسال نمونه‌ها با رعایت تمام نکات مورد نیاز برای سنجش نیترات انجام گردید و غلظت نیترات به روش اسپکتروفتومتری تعیین شد. افزون بر غلظت نیترات، مقادیر pH ، هدایت الکتریکی (EC) و دمای نمونه‌ها در محل نمونه‌برداری اندازه‌گیری شد. نقشه‌های تغییرات نیترات، pH ، EC  و دمای نمونه‌ها با نرم‌افزار Arc GIS رسم شدند. در این مطالعه، در نمودار همبستگی نیترات با EC دو روند متفاوت به دست آمد که به عنوان ارتباط این دو پارامتر برای آب‌خوان‌های کم ژرفا و ژرف تفسیر شدند و براساس آن، مقادیر غلظت نیترات در آب‌خوان‌های سطحی و ژرفی برآورد شد. این مطالعه نشان داد که آب‌خوان سطحی، به طور عمده در اثر تغذیه توسط چاه‌های جاذب فاضلاب، نسبت به نیترات آلوده است و بیشینه غلظت نیترات در آن به 101/5 میلی‌گرم در لیتر می‌رسد، ولی آب‌خوان ژرفی که توسط واحدهای رسی-مارنی متراکم با ستبرای بیش از 50 متر از آب‌خوان سطحی جدا شده، در محیط شهر آلوده نشده‌ و غلظت نیترات در آن‌ حدود 10 میلی‌گرم در لیتر است. با بررسی ریسک سلامتی مشخص شد تعداد 3 حلقه چاه در آب‌خوان کم ژرفا، خطر سلامتی بالاتر از حد مجاز 50 میلی‌گرم در لیتر دارند و این خطر برای کودکان بیش از بزرگسالان است. پیشنهاد می‌شود برای تامین آب آشامیدنی تنها از آب‌خوان ژرف، ولی برای آبیاری فضای سبز تنها از آب‌خوان کم‌ژرفا برداشت صورت گیرد. توصیه می‌شود تجهیز چاه‌ها به نحوی انجام شود که اختلاط آب بین دو آب‌خوان صورت نگیرد.