فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین مشکلات در زمینه تحقیقات فرسایش خاک وابستگی نتایج اندازه‌گیری و براوردها به مقیاس است. در سال‌های اخیر مطالعات متعددی در زمینة مقیاس‌پذیری فرسایش خاک صورت‌ گرفته است که حاصل آن ایجاد مدل‌های مختلف است. در این تحقیق که با هدف بررسی مقیاس­پذیری فرسایش شیاری در شرایط مزرعه صورت ‌پذیرفت، شیارهایی با طول 1 تا 8 متر و عرض 5 سانتی‌متر در قطعه زمینی با شیب 5 درصد در یک خاک زراعی با بافت لوم شنی و ساختمان ضعیف ایجاد شد. آزمایش‌ها با دو دبی جریان هدف 11/0 و 24/0 لیتر در ثانیه انجام شد. غلظت رسوب در طی فرایند آزمایش به مدت 30 دقیقه اندازه‌گیری و تغییرات زمانی آن در طول شیارهای مختلف بررسی شد. برای مطالعه مقیاس‌پذیری، تغییرات میانگین غلظت رسوب و شدت جداشدن ذرات در سه حالت ناپایدار اولیه، پایدار نهایی و کل رخداد با طول شیار بررسی و مدل‌سازی شد. نتایج نشان داد که تغییرات زمانی غلظت رسوب به‌صورت نمایی کاهشی است. میانگین غلظت رسوب با طول شیار (تغییرات مکانی) در هر سه حالت در دبی جریان کم‌تر به‌صورت خطی و با دبی بیش‌تر به صورت نمایی (رسیدن به یک حد مشخص) افزایش یافت. همچنین، تغییرات شدت جداشدن با طول شیار در هر سه حالت ناپایدار، پایدار و میانگین رخداد تحت هر دو دبی جریان، به صورت نمایی کاهش یافت. نتایج به طور کلی تایید کننده مدل‌ها و نظریه‌های کاهش تصاعدی شدت جداشدن ذرات با افزایش طول بود.