نسبتهای تکرارشونده در هندسه برخالی(فراکتالی) گنبدهای اُرچین
نویسندگان
1 کارشناس ارشد معماری، مدرس دانشگاه علم و فرهنگ تهران
2 دانشگاه شهید بهشتی تهران
doi
چکیده
در طبقهبندی گنبدهای سنتی، گنبد به دودسته گنبدهای رُک (مخروطی) و گنبدهای نار (شبه نیمکره) تقسیم میشود. گنبدهای اُرچین گونهای از گنبدهای رُک هستند که در منطقۀ میانرودان (بینالنهرین) و جنوب غربی ایران درگذشته رواج داشتهاند. گنبدهای اُرچین شکلی مخروطی دارند و از توالی و تکرار پلکانهایی تشکیلشدهاند که در هر ردیف بهصورت حلقه درآمدهاند و این حلقهها از پایین به بالا بهتدریج کوچک میشوند. بنا بر این هندسه برخالی بهترین راه برای تبیین هندسۀ آنهاست. زیرا روابط عددی در تناسبات شکلهای خودمتشابه در طبقات، و تناسبات اجزاء گنبد اعم از ارتفاع طبقات، دهانه و سایر اجزاء هر یک با رابطهای خاص الگویی برخالی ایجاد میکند. این پژوهش با بررسی دقیق گنبدهای اُرچین در این حوزه تلاش دریافتن ساختارهای مختلف هندسۀ گنبدهای اُرچین با استفاده از دنبالههای عددی و رابطۀ آنها با هندسۀ برخالی دارد.
