مقایسه رسوب‌شناسی و تغییرات محیط رسوبی سازند شوریجه در بخش‌های مرکزی و خاور حوضه کپه‌داغ، شمال خاور ایران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22071/gsj.2025.520806.2194
چکیده

سازند شوریجه در برش‌های رادکان و بید‌سوخته در شمال خاور ایران به طور عمده از نهشته‌های کربناته و سیلیسی آواری تشکیل شده است؛ به گونه‌ای که به سمت باختر از رخساره‌های سیلیسی آواری کاسته شده و بر رخساره‌های کربناته افزوده می‌شود. مطالعه رخساره‌های آواری به معرفی 7 رخساره دانه‌درشت (Gmm, Gms, Gci, Gcm, Gmg, Gt, Gh)، 6 رخساره دانه‌متوسط (Sr, Sm, Sh, Sp, St, Sl)، 2 رخساره دانه‌ریز (Fm, Fl) و سیلتستون انجامید. همچنین مطالعه رخساره‌های کربناته به وجود 2 رخساره میان‌کشندی (بین جزرو‌مدی) (دولومیت ماسه‌ای بایوکلستی، دولستون) و 17 رخساره‌ متنوع زیرکشندی دلالت دارد. با توجه به ویژگی‌های رخساره‌ای و شکل هندسی لایه‌ها، در محیط‌های رسوبی متنوعی از جمله: قاره‌ای  (Flood plain Point bar, Chanal,)، کشندی، لاگون، سد و دریای‌باز تفکیک می‌شوند. سه سکانس رسوبی در نهشته‌های رسوبی سازند شوریجه براساس رخساره‌ها و سطوح اصلی چینه‌نگاری شناسایی شده است. تنوع رخساره‌ها در این سازند حاصل فاز خشکی‌زایی، تغییرات توپوگرافی و تغییرات جهانی سطح آب دریا در اواخر ژوراسیک پسین و کرتاسه پیشین است.