تخمین قابلیت هدایت الکتریکی، کاتیون‏ها و آنیون‏های محلول در عصاره اشباع از روی نسبت‏های مختلف خاک به آب (1:1، 5/1:2، 1:5) در خاک‏های غیرگچی با بافت‌های متفاوت

نویسندگان

1 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران

2 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرج، ایران

4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2024.383125.669804
چکیده

این تحقیق با هدف تعیین و ارزیابی روابط بین قابلیت هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع (EC_e) و غلظت کاتیون‌ها و آنیون‌های آن با EC و غلظت کاتیون‌ها و آنیون‌های نسبت‏های خاک به آب 1:1، 5/1:2 و 1:5 در خاک‌های غیرگچی با بافت‏ مختلف انجام شد. تعداد 64 نمونه خاک از مناطق مختلف ایران با ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مختلف انتخاب و در آن‌ها EC و غلظت کاتیون‏ها و آنیون‏های عصاره اشباع و نسبت‏های خاک به آب مختلف و بافت خاک اندازه‏گیری شد. خاک‌های منتخب از نظر بافت در سه دسته ریز، متوسط و درشت قرار داده شدند. جهت توسعه و ارزیابی روابط کلی بین EC_e و EC نسبت‏های مختلف، 43 نمونه خاک برای توسعه روابط رگرسیونی و 21 نمونه خاک برای ارزیابی روابط استفاده شد. نتایج نشان داد در خاک‏های ریز بافت EC_e=2×EC_(1:1)=4×EC_(1:2.5)=8×EC_(1:5)، در خاک‏های متوسط بافت EC_e=2×EC_(1:1)=5.5×EC_(1:2.5)=10×EC_(1:5)  و در خاک‏های درشت بافت EC_e=2×EC_(1:1)=3×EC_(1:2.5)=6-8×EC_(1:5)  بود. بنابراین از آنجایی که شیب رابطه رگرسیونی بین EC_e و EC_(1:1)  در هر سه نوع بافت خاک ثابت و برابر دو است، بنابراین علیرغم تعداد نسبتا کم نمونه‏ها، EC_"1:1"   برای برآورد EC_e قابل توصیه است. نتایج نشان داد EC_e=2×EC_(1:1)=5×EC_(1:2.5)=10×EC_(1:5)  بود. نتایج ارزیابی روابط مختلف نشان داد که نسبت خاک به آب 1:1 به دلیل جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین خطای مطلق (MAE) و درصد خطای کم‏تر، شیب معادله نزدیک‌تر به خط 1:1 و ضریب تعیین بزرگ‏تر (R^2=0.99) در مقایسه با دو نسبت دیگر برآورد دقیق‏تری از EC_e بدست می‏دهد. در مورد برآورد غلظت کاتیون‏ها و آنیون‏های عصاره گل اشباع نیز نسبت 1:1 با حجم عصاره بیش‏تر نسبت به عصاره گل اشباع به ویژه برای خاک‏های غیرشور قابل توصیه است.