تخمین قابلیت هدایت الکتریکی، کاتیونها و آنیونهای محلول در عصاره اشباع از روی نسبتهای مختلف خاک به آب (1:1، 5/1:2، 1:5) در خاکهای غیرگچی با بافتهای متفاوت
نویسندگان
1 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران
2 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران.
3 گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرج، ایران
4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2024.383125.669804چکیده
این تحقیق با هدف تعیین و ارزیابی روابط بین قابلیت هدایت الکتریکی عصاره گل اشباع (EC_e) و غلظت کاتیونها و آنیونهای آن با EC و غلظت کاتیونها و آنیونهای نسبتهای خاک به آب 1:1، 5/1:2 و 1:5 در خاکهای غیرگچی با بافت مختلف انجام شد. تعداد 64 نمونه خاک از مناطق مختلف ایران با ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی مختلف انتخاب و در آنها EC و غلظت کاتیونها و آنیونهای عصاره اشباع و نسبتهای خاک به آب مختلف و بافت خاک اندازهگیری شد. خاکهای منتخب از نظر بافت در سه دسته ریز، متوسط و درشت قرار داده شدند. جهت توسعه و ارزیابی روابط کلی بین EC_e و EC نسبتهای مختلف، 43 نمونه خاک برای توسعه روابط رگرسیونی و 21 نمونه خاک برای ارزیابی روابط استفاده شد. نتایج نشان داد در خاکهای ریز بافت EC_e=2×EC_(1:1)=4×EC_(1:2.5)=8×EC_(1:5)، در خاکهای متوسط بافت EC_e=2×EC_(1:1)=5.5×EC_(1:2.5)=10×EC_(1:5) و در خاکهای درشت بافت EC_e=2×EC_(1:1)=3×EC_(1:2.5)=6-8×EC_(1:5) بود. بنابراین از آنجایی که شیب رابطه رگرسیونی بین EC_e و EC_(1:1) در هر سه نوع بافت خاک ثابت و برابر دو است، بنابراین علیرغم تعداد نسبتا کم نمونهها، EC_"1:1" برای برآورد EC_e قابل توصیه است. نتایج نشان داد EC_e=2×EC_(1:1)=5×EC_(1:2.5)=10×EC_(1:5) بود. نتایج ارزیابی روابط مختلف نشان داد که نسبت خاک به آب 1:1 به دلیل جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین خطای مطلق (MAE) و درصد خطای کمتر، شیب معادله نزدیکتر به خط 1:1 و ضریب تعیین بزرگتر (R^2=0.99) در مقایسه با دو نسبت دیگر برآورد دقیقتری از EC_e بدست میدهد. در مورد برآورد غلظت کاتیونها و آنیونهای عصاره گل اشباع نیز نسبت 1:1 با حجم عصاره بیشتر نسبت به عصاره گل اشباع به ویژه برای خاکهای غیرشور قابل توصیه است.