شیمی کانیایی و زمین‌-دما-فشارسنجی متابازیت‌های ناحیه میدانک، شمال دورود، پهنه سنندج- سیرجان

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

3 دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22071/gsj.2025.520526.2192
چکیده

توده‌­های متابازیت  ناحیه میدانک در مجموعه دگرگونی-ماگمایی درود-ازنا (ژان) رخنمون دارند، که به عنوان بخشی از پهنه ساختاری سنندج-سیرجان می‌­باشند. کانی‌های اصلی این سنگ‌ها شامل آمفیبول، پلاژیوکلاز و کوارتز و کانی‌های فرعی شامل کلریت، اپیدوت، بیوتیت، تیتانیت و کانی‌­های کدر (اپاک) (عمدتاً ایلمنیت) هستند. پلاژیوکلازها دارای ترکیب آنورتیت (2.69-36.07 درصد)، آلبیت (63.44-97.04 درصد) هستند. آمفیبول‌ها از نوع کلسیک و شامل منیزوهورنبلند و چرماکیت‌اند. دما و فشار آمفیبول‌های مورد بررسی به ترتیب حدود 830 تا 867 درجه سانتی‌گراد و 3.8 تا 6.5 کیلوبار است. همچنین، در این پژوهش‌، دماهای محاسبه‌شده از زوج کانی­‌های پلاژیوکلاز- آمفیبول، از 674 تا 720 درجه سانتی‌گراد برآورد شده است، این ویژگی‌ها نشان‌دهنده محیط دگرگونی سنگ‌های مورد بررسی در شرایط دمایی متوسط تا بالا است. همچنین، فشارهای به‌دست‌آمده با این روش در محدوده5.1 تا 6.7 کیلوبار قرار دارد، که گویای ژرفای 18 تا 24 کیلومتری محیط دگرگونی در پوسته میانی و تحتانی معادل با شیب زمین گرمایی حدود °C/Km 30 می باشد. بنابراین سنگ‌های متابازیت منطقه در طی یک حادثه مهم دگرگونی، رخساره دگرگونی آمفیبولیت فوقانی نسبتاً درجه حرارت بالا را تحمل کرده‌اند که به میگماتیتی شدن آن‌ها انجامیده است.