استفاده از کانی پیروکسن و کروم اسپینل در تعیین پتروژنز پریدوتیت‌های مجموعه افیولیتی حاجی‌آباد، جنوب ایران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22071/gsj.2025.525167.2200
چکیده

مجموعه افیولیتی حاجی‌آباد در جنوب ایران و شمال استان هرمزگان برون‌زد دارد. سنگ­‌های اولترامافیک این مجموعه در دو توالی (سکانس) شمال خاوری و شمال باختری حاجی‌آباد، بیشتر شامل هارزبورژِت، لرزولیت و دونیت می‌باشند. بررسی‌های شیمی کانی پیروکسن و کروم اسپینل در این سنگ‌­ها نشان می­‌دهند که میانگین فشار بر این سنگ‌­ها حدود 5-12 کیلوبار و میانگین دمای در حدود 1000-1383 درجه سانتی‌گراد بوده است. بررسی عناصر نادرخاکی و نسبت  Dy, Gd به Yb در سنگ­‌های اولترامافیک منطقه نشان‌دهنده منشا گرفتن چنین مذاب‌هایی از رخساره اسپینل لرزولیتی گوشته­ بالایی است. در این مطالعه، همچنین با استفاده از کانی پیروکسن و کروم اسپینل محیط زمین‌ساختی دقیق این دو دسته توالی افیولیتی به خوبی تعیین گردید، به‌گونه‌ای که این بررسی نشان می­‌دهد اولترامافیک‌های بخش شمال باختری این مجموعه همخوانی خوبی با  افیولیت­‌های آبیسال مشابه محیط مورب دارند. در حالی که اولترامافیک‌های بخش شمال خاوری افزون بر گرایش بیشتر نمونه‌ها به محیط آبیسال آثاری از مولفه‌های فرورانش مشابه با محیط فرافرورانش (سوپراسابداکشن) را نشان می­‌دهند.