شناسایی و سطح‌بندی شاخص‌های تصمیم‌گیری کلان نظام آموزشی با تمرکز بر هوش مصنوعی در کشور ایران

نویسندگان

1 دانشگاه مازندران

2 دانشگاه الزهرا

3

doi
10.22034/hel.2025.2059695.2078
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی و سطح‌بندی شاخص‌های تصمیم‌گیری کلان در نظام آموزشی ایران با تمرکز بر هوش مصنوعی انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه با رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) و با بهره‌گیری از طرح توصیفی-پیمایشی انجام شد. در بخش کیفی، شاخص‌های اولیه از طریق مرور ادبیات پژوهش و اخذ دیدگاه‌های خبرگان شناسایی شدند. بخش کمی نیز به ارزیابی، سطح‌بندی و تعیین روابط میان شاخص‌ها اختصاص داشت . داده‌ها با استفاده از پرسشنامه و نظرات ۱۲ نفر از خبرگان گردآوری شد و شاخص‌ها با بهره‌گیری از روش دلفی فازی تحلیل و پردازش شدند. یافته‌ها: بر اساس دیدگاه خبرگان، 30 شاخص اثرگذار شناسایی شد. این شاخص‌ها با استفاده از روش مدل سازی ساختاری – تفسیری ( ISM ) سطح­بندی شدند و چگونگی روابط میان آن‌ها تعیین گردید. نتیجه‌گیری: فرایند تصمیم‌گیری کلان در نظام آموزشی ایران با تمرکز بر هوش مصنوعی، تحت تأثیر شاخص­هایی قرار دارد که می‌توانند مسیر توسعه و اجرای این فناوری را تسهیل یا محدود کنند. طراحی راهبردهای هدفمند برای مدیریت این شاخص­ها می‌تواند به بهینه‌سازی فرایندهای تصمیم‌گیری، ارتقای کیفیت آموزش و تسریع ادغام هوش مصنوعی در نظام آموزشی، صنعت و جامعه منجر شود. توجه به این شاخص‌ها در سیاست‌گذاری‌های آموزشی و تدوین برنامه‌های درسی، گامی اساسی در آماده‌سازی نسل‌های آینده برای مواجهه با تحولات ناشی از هوش مصنوعی به شمار می‌آید.