بررسی تطبیقی راهبردهای ملی سواد مالی در ایالات متحده آمریکا، استرالیا، کانادا و هندوستان: ارائه توصیه هایی برای ایران

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

2 دانشگاه علوم پزشکی تبریز

3

4 دانشگاه آزاد اسلامی

5

doi
10.22034/hel.2025.2045124.2016
چکیده

هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی تطبیقی شباهت‌ها و تفاوت‌های راهبردهای ملی توسعه سواد مالی کشورهای ایالات متحده آمریکا، استرالیا، کانادا و هندوستان و ارائه توصیه‌هایی جهت تدوین سند راهبرد توسعه سواد مالی در ایران است. این کشورها با توجه به تفاوت‌های جغرافیایی، تنوع در نظام‌های اجتماعی- سیاسی و برخورداری از نتایج آموزشی مشابه انتخاب شده‌­اند. روش پژوهش: روش گردآوری داده‌ها، اسنادی بوده است. منابع اولیه (50 سند) و ثانویه (20 سند) از طریق پایگاه‌های اطلاعاتی نظیر گوگل اسکالر و وب‌سایت ‌ های رسمی نهادهایی چون یونسکو و آموزش‌وپرورش کشورهای منتخب گرد‌آوری شده‌اند. برای تحلیل داده‌ها از روش جرج بردی استفاده شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان­دهنده وجود دو هدف کلان مشترک در اسناد راهبرد سواد مالی چهار کشور نمونه است: «تدوین برنامه اقدام و انتخاب روش‌هایی برای تحقق آن» و «ایجاد ساختارهایی برای اجرای برنامه‌ها و پاسخ‌گویی مؤثر». افزون بر این، مؤلفه‌های مشترکی مانند «تعیین اهداف و چشم‌انداز، تدوین سرفصل‌ها و محتوای آموزشی، به‌کارگیری ابزارها و روش‌های نوین و مؤثر، و شناسایی گروه‌های هدف» در این اسناد مشاهده می‌شود. در عین حال، تفاوت‌هایی در زمینه چشم‌اندازها و اهداف تعیین‌شده، روش‌های اجرایی و گروه‌های هدف میان راهبردهای سواد مالی این کشورها وجود دارد. نتیجه‌گیری: اسناد راهبرد ملی کشورهای مورد مطالعه دارای دو شاخصه مهم هستند: شناسایی و تعریف برنامه اقدام و پیش­بینی روش‌­های تحقق آن، و ایجاد ساختارهای دولتی و غیردولتی متناسب با اهداف و برنامه‌­های مصوب. این اسناد همچنین واجد عناصری چون اعمال مداخلات سیاستی، تصویب و پیشبرد سیاست‌ها و برنامه‌ها با مشارکت همه ذی‌نفعان، آموزش عمومی و فراگیر، و توجه به فرایند ارزیابی و نظارت مستمر هستند. بر اساس این یافته‌ها و با توجه به شباهت‌ها و تفاوت‌های مشاهده‌شده، پیشنهادهایی برای ایران مطرح شده‌اند که عبارت از: ایجاد ساختار قانونی مرتبط، تدوین و تصویب برنامه اجرایی آموزش سواد مالی ، تعیین گروه‌های هدف، توسعه محتوای آموزشی بومی‌شده، بهره‌گیری از ابزارهای فناوری و شبکه‌های اجتماعی، همکاری بین‌نهادی، و ارزیابی مستمر هستند.