بررسی تغییر فلور علفهایهرز مزارع گندم آبی (Triticum aestivum) استان تهران طی یک دوره ده ساله (1384 تا 1394)
نویسندگان
1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات- دانشکده کشاورزی- دانشگاه فردوسی مشهد - مشهد
4 بخش علف های هرز موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور
doi
10.22092/ijws.2017.1302.06چکیده
با هدف ارزیابی تغییرات فلور جوامع علفهایهرز مزارع گندم آبی استان تهران طی یک دهه گذشته، مطالعهای در 52 مزرعه واقع در هفت شهرستان در سال 1394صورت گرفت. فراوانی، یکنواختی، تراکم و شاخص غالبیت گونهها محاسبه شد و با شاخصهای سال 1384 مورد مقایسه قرار گرفت. در ارزیابی سال 1394، 66 گونه علفهرز متعلق به 24 خانواده گیاهی شناسایی شد که 55 گونه از آنها دولپهای و سایر گونهها تک لپهای بودند؛ 10 گونه مشاهده شده در سال 1384، در ارزیابی سال 1394 از فلور مزارع حذف شده بودند و 15 گونه جدید متعلق به 11 خانواده گیاهی شناسایی شدند. چهار خانواده تاجخروس (Amaranthaceae)، خواجهباشی (Dipsacaceae)، بارهنگ (Plantaginaceae) و سیبزمینی (Solanaceae) برای اولینبار در مزارع گندم استان دیده شدند. خانوادههای شببو (Brassicaceae)، گندمیان (Poaceae) و کاسنی (Asteraceae) جزء خانوادههای غالببودند. گونههای دو لپهای، خاکشیر معمولی (Descurania Sophia)، علف هفتبند (Polygonum aviculare)، پیچک صحرایی (Convolvulus arvensis) و شاهتره (Fumaria vaillantii)، به ترتیب با شاخص غالبیت 94/117، 82/97، 09/81 و 11/46 و گونههای تکلپهای یولاف زمستانه (Avena ludoviciana)، جودره (Hordeum spontaneum)، چچم (Lolium rigidum) و چاودار (Secale cereal)، به ترتیب با شاخص غالبیت 59/86، 94/50، 64/27 و 41/15، بیشترین شاخص غالبیت را داشتند. تفاوت شاخص غالبیت اکثریت گونهها منفی بود. نتایج ارزیابی نشاندهندهکاهش غالبیت اکثر علفهایهرز و بهبود کنترل آنها بود؛ هرچند در تعداد کمیاز علفهایهرز از قبیل خردل وحشی و بی تی راخ، افزایش شاخص غالبیت مشاهده شد.