کاربرد داده‌‌‌های سنگ‌شناسی و ژئوشیمیایی در بازسازی پروتولیت سنگ‌‌های دگرگونی کانسار گهرزمین سیرجان

نویسندگان

1 بخش مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

2 بخش مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

3 بخش مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

doi
10.22071/gsj.2024.465775.2146
چکیده

کانسار گهرزمین (643 میلیون تن کانسنگ، 54/3 درصد آهن، 2/04 درصدگوگرد و 0/12 درصد فسفر) به شکل نوار‌‌های اکسید آهن درون سنگ‌‌های رسوبی شیلی- ماسه سنگی و بازالتی در ادیاکاران تشکیل و در طی کوهزایی کیمرین به شیست و کانسنگ مگنتیتی -هماتیتی دگرگون شده است. بررسی 250  نمونه از سنگ‌‌های همبر نشان می‌دهد که ساخت نواری سنگ‌‌های میزبان (کوارتزشیست، میکاشیست، اکتینولیت شیست و سرپانتین-تالک شیست) پیش از دگرگونی در محیط رسوبی-آتشفشانی تشکیل شده‌اند. حضور قطعات آواری کوارتزی و شیست‌‌‌های گارنت‌دار درون شیست‌‌ها و مقادیر شاخص هوازدگی (CIA) (41/83- 95/42) نشان می دهد که پروتولیت این سنگ‌‌ها بیشتر ماسه سنگ، شیل و بازالت‌‌‌های زیردریایی بوده است. همچنین، بی‌هنجاری منفی Eu و Ce و مقدار پایین تا متوسط  Y/Ho(24/71-36/05) بیانگر واکنش آب دریا- سنگ و سیالات گرمابی دمای کم (کمتر از 200-300 درجه سانتی‌گراد)، غلظت بالای اکسیژن و حضور کانی‌‌‌های تخریبی فقیر از Eu گویای تشکیل کانسار آهن نواری در محیط یخچالی نئوپروتروزوییک است. نمودار‌‌هایAl2O3-K2O-FeO+MgO-CaO  و Log SiO2/ Al2O3- Log Fe2O3t/K2O گویای تشکیل رسوبات ماسه‌سنگی و شیلی در محیط فعال زمین‌ساختی (کافت درون قاره‌ای) است. نمودار‌‌های Rb-K2O و CIA- ICV وجود قطعات آواری با ترکیب پوسته قاره‌ای در سنگ میزبان منطقه را تایید می‌کنند.