زمینشناسی، زمینشیمی و زایش کانسار منگنز طاووسیه صوغان (جنوبباختر استان کرمان)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22071/gsj.2025.505516.2180چکیده
کانسار منگنز طاووسیه در منطقه صوغان (جنوب باختر استان کرمان) رخداد داشته و بخشی از پهنه سنندج-سیرجان جنوبی بهشمار میرود. فرورانش سنگکره اقیانوس تتیسجوان به زیر خردهقاره ایران مرکزی و بستهشدن آن سبب جایگیری توالیهای افیولیتی در امتدادکوهزایی زاگرس شده که میزبان نهشتههای منگنز هستند. کانسار طاووسیه در چرتهای رادیولاریتی آمیزه رنگی افیولیتی و بهصورت بین لایهای با آهکهای پلاژیک به سن کرتاسه پسین رخداد دارد. بررسیهای سنگنگاری و آنالیز پراش پرتو ایکس (XRD) نشان میدهند که کانسنگ منگنز در این کانسار از پیرولوسیت، براونیت و تودوروکیت با بافتهای دانهپراکنده، قلوهای (کلوفرم)، ریزگرهکدار (میکرونودولار) و کوکاد به همراه کوارتز و کلسیت تشکیل شده است. نسبت بالای SiO2 به Al2O3 و Fe2O3، محتوای بالای Zn (96-410ppm ) و محتوای پایین Ni، Cu و Co (در مجموع 95-646 ppm) نمونههای مورد بررسی آشکار کننده تاثیر سیالهای گرمابی در تشکیل آنهاست. اگرچه الگوهای پراکندگی عناصر کمیاب خاکی این نمونهها نشان میدهند که فرایندهای آبزاد نیز در رخداد آنها نقش داشتهاند که بر این اساس میتوان این کانسار را از نوع گرمابی-آبزاد ردهبندی نمود. با مقایسه نسبتهای Fe2O3/TiO2 و LaN/CeN کانسار منگنز طاووسیه با کانسار نصیرآباد میتوان نتیجه گرفت که این دو در نتیجه روند نهشتگی منگنز در اقیانوس تتیسجوان از محل پشته اقیانوسی به سمت حاشیه قارهای شکل گرفتهاند.