تحلیل ساختاری تاقدیس بندلنگه خاوری (جنوب‌‌خاور زاگرس) بر اساس اطلاعات زیرسطحی و تفسیر خطوط لرزه‌نگاری

نویسندگان

1 گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 اداره زمین‌شناسی اکتشافی مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

3 گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 گروه حوضه‌های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2025.500479.2176
چکیده

این پژوهش با ارائه 5 برش ساختاری عرضی و 1 برش ساختاری طولی که بر اساس اطلاعات خطوط لرزه‌نگاری، نقشه‌های زمین‌شناسی و داده چاه اکتشافی تهیه شده‌است، به بررسی هندسه و الگوی چین‌خوردگی در تاقدیس بندلنگه خاوری (واقع در زیرپهنه فارس ساحلی) پرداخته ‌است. بررسی‌ها نشان دادند که این تاقدیس یک چین تقریبا متقارن با هندسه کلی بیضوی تا جعبه‌ای است. بر اساس مطالعات ساختاری و تفسیر خطوط لرزه‌نگاری موجود، یال جنوبی ساختمان بندلنگه خاوری، توسط گسلی معکوس و منشا سازند دشتک متاثر شده‌است. طبق محاسبات انجام‌شده به‌روش مساحت برافزوده، چین‌ها در ژرفایی حدود 11 کیلومتر جدایش می‌یابند به‌گونه‌ای که سازوکار دگرریختی پوشش رسوبی در این تاقدیس، چین‌خوردگی جدایشی گسل‌خورده می‌باشد. تبخیری‌های سازند دشتک (تریاس میانی) در مواردی با افزایش ستبرای زمین‌ساختی، افقی گسسته را در میانه پوشش رسوبی تشکیل داده که هندسه واحدهای مزوزوییک و سنوزوییک را از هندسه افق مخزنی دهرم (پرموتریاس) متفاوت می‌سازد و سبب جابه‌جایی محوری می‌شود. جهت بررسی رابطه زین‌سان بین بخش مرکزی تاقدیس و دماغه خاوری آن و همچنین ارزیابی افق‌ هدف اکتشاف (گروه دهرم)، نقشه ژرفایی این افق تهیه شده‌است. در این پژوهش، بر اساس موازنه برش‌ها به‌ روش پایستگی طول لایه، میزان کوتاه‌شدگی برای این تاقدیس حدود 4 درصد برآورد شده‌است.