بررسی اثر تغییر اقلیم بر نوسانات الگوی بارندگی استان ایلام با استفاده از مدل های CMIP6 و تحلیل فرکانس بارندگی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران.

3 گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2024.378779.669746
چکیده

روند جهانی گرمایش زمین سبب افزایش نگرانی‌ها پیرامون وضعیت منابع آب شده است. در این پژوهش، به منظور بررسی اثر تغییر اقلیم بر تغییر الگوی بارش استان ایلام، از برونداد 12 مدل CMIP6 بهره گرفته شد و با لحاظ سناریوهای تغییر اقلیم SSP1-2.6 و SSP5-8.5، وضعیت تغییرات بارندگی استان ایلام تا سال 2050 مورد بررسی قرار گرفت. بعد از خوشه‌بندی ایستگاه‌های بارانسنجی (خوشه یک، جنوب و شرق استان و خوشه دو، شمال و غرب استان) و ارزیابی عملکرد مدل‌های CMIP6، برای خوشه یک مدل IPSL-CM6A-LR و ACCESS-CM2 و برای خوشه دو، مدل IITM-ESM و BCC-CSM2-MR به عنوان برترین مدل‌ها برگزیده شدند. خروجی مدل‌ها نشان می‌دهد که در دوره آینده (1427-1397) برای خوشه یک، طبق سناریو SSP1-2.6، میانگین بارندگی سالانه 1/4 درصد کاهش یافته و به 52/303 میلیمتر در سال خواهد رسید و طبق سناریو SSP5-8.5 این کاهش 7/4 درصد بوده و میزان بارندگی سالانه طی این دوره 56/301 میلیمتر در سال خواهد بود. برای خوشه دو، طبق دو سناریو SSP1-2.6 و SSP5-8.5، میانگین بارندگی سالانه به ترتیب 3 و 8/2 درصد افزایش خواهد یافت و از میزان 10/431 میلیمتر در سال به 04/444 میلیمتر در سال (در سناریو SSP1-2.6) و 31/443 میلیمتر در سال (در سناریو SSP5-8.5) خواهد رسید. با انتخاب بهترین توزیع احتمالاتی برای هر یک از ایستگاه‌های بارانسجی مشخص شد در هر دو سناریوی تغییر اقلیمی و دوره بازگشت‌های مختلف، مقدار حداکثر بارش 24 ساعته در اغلب موارد در دوره آتی با کاهش مواجه می‌شود. لذا این موضوع اهمیت تدوین سناریوهای تأمین پایدار آب استان را برجسته می‌کند.