بررسی تغییرات مکانی ویژگی‌های هیدرولیکی خاک‌های دشت سیستان

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 محقق، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زابل، زابل، ایران.

3 عضو هیأت علمی، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

4 عضو هیأت علمی، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

5 عضو هیأت علمی، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

6 عضو هیأت علمی، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2024.379744.669772
چکیده

هدایت هیدرولیکی اشباع یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فیزیکی خاک است که نقشی عمده در رفتار هیدرولوژیکی خاک دارد. در این تحقیق، 312 نمونه خاک سطحی نمونه‌برداری و ویژگی‌های هیدرولیکی آن‌ها اندازه‌گیری شد. هم‌چنین، بافت خاک و جرم مخصوص ظاهری خاک در 2080 نمونه خاک سطحی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که بافت خاک منطقه از شنی تا رسی متغیر بود و بیش‌تر خاک‌های منطقه دارای بافت متوسط است. میانگین جرم مخصوص ظاهری منطقه 43/1 گرم بر سانتی‌متر مکعب  به‌دست آمد. میانگین رطوبت ظرفیت زراعی در کل شهرستان‎های دشت سیستان کم‌تر از 35 درصد بود که در کلاس ظرفیت زراعی کم قرار می‎‌گیرند. بیش‌ترین و کم‌ترین مقدار رطوبت قابل‌استفاده گیاه نیز به‎‌ترتیب در شهرستان هیرمند و زابل مشاهده شد. ضریب تغییرات رطوبت قابل‌استفاده در کل خاک‎های سطحی اراضی کشاورزی دشت سیستان 83/33 درصد و در محدوده تغییرپذیری خیلی زیاد قرار داشت. با توجه به مقادیر میانگین هدایت هیدرولیکی اشباع، کم‌ترین و بیش‌ترین مقدار هدایت هیدرولیکی اشباع خاک سطحی به‌‎ترتیب مربوط به زابل (15/0 متر در روز) و هیرمند (42/0 متر در روز) بود.

کلیدواژه‌ها