سیستماتیک و دیرینه‌بوم‌شناسی روزن‌بران کف‌زی کوچک سازند تیرگان در نقشه‌های باجگیران و بزنگان درحوضه رسوبی کپه داغ شمال خاور ایران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22071/gsj.2024.471456.2153
چکیده

حوضه رسوبی کپه‌داغ در شمال خاور ایران واقع شده است. پس از مطالعه 80 مقطع نازک متعلق به سازند تیرگان در نقشه‌های زمین‌شناسی 1:100000 باجگیران و بزنگان در مرکز و خاور حوضه رسوبی کپه داغ ، 14 گونه متعلق به 11 جنس از روزن‌بران کف‌زی (بنتیک) کوچک شناسایی، توصیف و از نظر ویژگی‌های دیرینه‌بوم‌شناسی مورد مطالعه قرار گرفتند. سازند تیرگان در نقشه‌های باجگیران و بزنگان از سنگ‌آهک‌های االیتی، سنگ‌آهک‌های مارنی، سنگ‌آهک‌های االیتى اوربیتولین‌دار و سنگ‌آهک‎‎‎‎‎های بیواسپارایتی تشکیل شده است. روزن‌بران شناسایی شده در سازند تیرگان مربوط به بازه زمانی بارمین- آپتین بوده و تعیین سن نسبی آن به‌صورت دقیق‌تر به مطالعات تکمیلی نیازمند است. رسوبات این سازند در قسمت میانی و خارجی فلات­‌قاره و در شرایط هوازی تا نیمه‌ هوازی نهشته شده‌­اند. حضور روزن‌بران کف‌زی و نبود روزن‌بران شناور (پلانکتون) در سازند تیرگان نشانگر ژرفای کم حوضه در زمان تشکیل این سازند (بارمین-آپتین) بوده است. مطالعات سنگ‌نگاری نیز در مجموع، گویای برجای‌گذاری سازند از منطقه کم‌ژرفای لاگونی تا منطقه کم‌ژرفای دریای باز جلوی سد انجام گرفته است که با مجموعه روزن‌بران مورد مطالعه همخوانی و شباهت نشان می‌دهد.