تعیین حدود بهینه مقدار و شوری آب آبیاری در کشت کینوا (Chenopodium quinoa) با روش سطح-پاسخ

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

5 گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.377374.669722
چکیده

کینوا (Chenopodium quinoa) یکی از گیاهان زراعی برای تأمین امنیت غذایی در جهان معرفی شده است که شرایط تنش آبی و خشکی را تا حدودی میتواند تحمل کند. لیکن، توسعه کشت آن در شرایط تنش آبی و خشکی در استان خوزستان میبایست براساس تعیین حدود مقادیر آب آبیاری و تعیین  آستانه تحمل به شوری باشد. برای دستیابی به این هدف، پژوهش حاضر در یک مزرعه تحقیقاتی واقع در شهرستان باغملک، در شرق استان خوزستان، در طول جغرافیایی ۴۹ درجه و 51 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۱ درجه و 41 دقیقه‌ی شمالی در سال زراعی 1402-1401 انجام شد. در این پژوهش، گیاه کینوا تحت آبیاری قطرهای و به صورت پالسی کشت گردید. کفایت آبیاری 60 تا 100 درصدی نیاز آبی (کدهای 1- تا 1+) در کرتهای مختلف انجام شد. تیمارهای شوری آب در دو سطح 5/0 و 0/6 دسیزیمنس بر متر اعمال گردید. بدین صورت که در شرایط عدم تنش شوری (مقدار 1+)، آبیاری پالسی با سه پالس آب شیرین انجام شد.اما در شرایط تنش کامل شوری (کد 1-)، آبیاری پالسی در سه پالس آب شور صورت گرفت. برای تعیین حدود بهینه این پارامترها، از روش سطح-پاسخ استفاده گردید. نتایج نشان داد که در بهینهترین حالت (تیمار 60 درصد آبیاری و پالس آبیاری بهصورت آب شیرین-آب شور-آب شیرین)، وزن خشک و تر علوفه به ترتیب برابر با 7/6845 و 9/24827 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. همچنین فیبر و قند محلول علوفه به ترتیب به 0/15 و 4/10 درصد رسیدند. لازم به ذکر است، مقادیر بهینه آب آبیاری برابر با 60 درصد نیاز آبی و مقدار بهینه کد روش پالسی برابر با صفر به دست آمد. لذا پیشنهاد می شود برای رسیدن به پارامترهای بهینه کمی و کیفی علوفهی کینوا، روش آبیاری پالسی به صورت آب شیرین-آب شور-آب شیرین و با تأمین 60 درصد نیاز آبی گیاه کینوا انجام شود.