مدل‌سازی اراضی زهکشی‌شده محصول نیشکر در کشت و صنعت حکیم فارابی خوزستان با استفاده از دیدگاه پیوند آب-محیط‌زیست-غذا

نویسندگان

1 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

4 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

5 گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.378717.669745
چکیده

نیشکر گیاهی است که بیشترین نیاز آبی خود را در فصل تابستان دارد که کمترین ریزش‌های جوی اتفاق می‌افتد و نیاز به آبیاری این گیاه وجود دارد. در این پژوهش شبیه‌سازی و مدل‌سازی کشت گیاه نیشکر با  دیدگاه پیوند آب – محیط‌زیست – غذا و با رویکرد پویایی سیستم در شرکت کشت و صنعت حکیم فارابی خوزستان انجام شد. مدل سازی این پژوهش در محیط نرم افزار Vensim انجام گردید. مدل ایجاد شده یک مدل یکپارچه و به‌هم پیوسته بوده که شامل بخش‌های شبیه‌سازی آب مصرفی، تولید محصول، حجم و شوری زهاب و شوری خاک است. از اطلاعات سه سال 1395 تا 1397 برای واسنجی و از اطلاعات دو سال 1398 تا 1399 برای صحت‌سنجی مدل استفاده گردید. برای ارزیابی نتایج مدل از پارامترهای آماری MAE، MBE و MAPE استفاده شد. نتایج مدل‌سازی نشان داد که مدل در دوره واسنجی با شاخصMAE برابر با 31/6 تن بر هکتار برای عملکرد محصول، 56/53 میلی‌متر برای حجم زهاب، 21/1 دسی‌زیمنس بر متر برای شوری زهاب و 09/0 دسی‌زیمنس بر متر برای شوری خاک از دقت بالایی برخوردار است. همچنین نتایج همین شاخص در دوره صحت‌سنجی که برابر با 04/3 تن بر هکتار برای عملکرد محصول، 76/48 میلی‌متر برای حجم زهاب، 11/1 دسی زیمنس بر متر برای شوری زهاب و 04/0 دسی‌زیمنس بر متر برای شوری خاک بود نشان داد که مدل از دقت نسبتا بالایی در شبیه‌سازی شرایط موجود برخوردار است. همچنین بیشترین بهره‌وری آب به میزان 75/3 کیلوگرم بر مترمکعب، در سال‌ 1398به‌دست آمد.