بررسی پارامترهای کمیت-شدت (Q/I) پتاسیم در خاک تحت تأثیر افزودن مواد معدنی و اسید هیومیک
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22059/ijswr.2024.380980.669781چکیده
این مطالعه با هدف بررسی تأثیر کاربرد بنتونیت، ورمیکولیت و زئولیت اشباع شده با سدیم و کلسیم با و بدون اسید هیومیک بر پارامترهای رابطه کمیت-شدت پتاسیم در یک خاک لومی بر اساس طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. اصلاح کنندههای اشباع شده با کلسیم و سدیم به طور جداگانه به مقدار 1 و 2 درصد جرمی به نمونههای 400 گرمی خاک اضافه شدند. برای هر تیمار حاوی اصلاح کننده معدنی، دو سطح کاربرد اسید هیومیک (0 و 5/0 درصد جرمی) در نظر گرفته شد. پس از پایان انکوباسیون دو ماهه، آزمایشهای همدمای جذب با استفاده از محلولهای همدما حاوی غلظتهای 3/0، 6/0، 2/1، 8/1، 4/2، 7/2 و 3 میلیمولار کلرید پتاسیم و 10 میلیمولار کلرید کلسیم انجام شد و پارامترهای Q/I به دست آمدند. بیشترین و کمترین مقدار پارامتر AReK به ترتیب مربوط به تیمارهای 1% Ca-Z و 2% Na-B + 0.5% HA بود. همبستگی منفی و معنیداری بین AReK و PBCK و CEC وجود داشت. پارامتر PBCK در دامنه 1/174-4/59 (cmolc kg-1) (mol L-1)-1/2 متغیر بود و بیشترین و کمترین مقدار به ترتیب در تیمارهای 2% Na-Z + 0.5% HA و 1% Ca-B به دست آمد. بیشترین مقدار K0، KX و KL در تیمار 1% Na-Z + 0.5% HA به دست آمد. انرژی آزاد تبادل پتاسیم در تیمارهای حاوی اصلاح کنندههای سدیمی همراه با اسید هیومیک نسبت به سایر تیمارها بزرگتر بود. بیشترین و کمترین مقدار ضریب انتخابپذیری گاپون به ترتیب مربوط به تیمارهای 2% Na-Z + 0.5% HA و 1% Ca-B بود. تیمارهای 1% Ca-B، 2% Ca-B، 1% Ca-V و 1% Ca-Z موجب کاهش PBCK نسبت به شاهد شدند. این تیمارها قدرت کمتری نسبت به خاک شاهد در تنظیم شدت پتاسیم به هنگام تخلیه پتاسیم محلول دارند. بنابراین، میتوانند برای تأمین سریع پتاسیم برای گیاه سودمند باشند، اما در تأمین پایدار آن، ضعیفتر از خاک تیمار نشده عمل میکنند.