پروتکل هشدار اولیه درخصوص خرابی های سد خاکی شیاده
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22065/jsce.2025.519799.3712چکیده
پروتکلهای هشدار اولیه قوی، برای شناسایی بهموقع و کاهش ریسکهای احتمالی زیرساختهای حیاتی، امری ضروری است. این پژوهش یک چارچوب جامع برای پایش و ارزیابی عملکرد سد خاکی شیاده را پیشنهاد میکند. پس از نخستین آبگیری سد در سال ۱۹۹۹ و خرابی تمام سیستم ابزار دقیق منصوبه در سال ۲۰۱۳،پیش بینی نشست با استفاده از شبکه عصبی تابع پایه شعاعی (RBF) بر مبنای ۵۳۰ دیتای ثبتشده انجام شد. پردازش تصاویر ماهوارهای طی بازهی زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ با نرمافزار SNAP نشست در امتداد تاج سد معادل ۸۷ سانتیمتر را نشان داد که بر نقش گسل ثانویه در مخزن و تکیه گاه چپ سد تأکید دارد. علاوه بر این، تحلیل عددی سهبعدی سد خاکی، در حالت های استاتیکی و دینامیکی با استفاده از نرمافزار PLAXIS، نشست امتداد تاج معادل 78.09 سانتیمتر را در تمام فصول آبگیری مخزن برآورد شد که تطابق قابل توجهی با نتایج حاصل از تصاویر ماهوارهای دارد. نقشه برداری زمینی از نقاط میکروژئودزی نشان داد که شیب خارجی سد متورم شده و نشست در امتداد تاج سد اتفاق افتاده است. نتایج بررسی وضعیت سد موجود را در سطح هشدار 2 (وضعیت احتیاط) نشان می دهد. با تلفیق پایش ماهوارهای، مدلسازی عددی، الگوریتمهای تابع پایه شعاعی و انجام نقشه برداری از نقاط میکروژئودزی و امتداد تاج سد، این پژوهش یک پروتکل نوآورانه و قابل اعتماد برای پایش سد خاکی شیاده را ارائه میدهد که میتواند نقش مهمی در ارتقای ایمنی و کاهش خطر خرابی سدها ایفا کند. این روش می تواند برای پایش تمام سدهای خاکی و بتونی در حال بهره برداری سراسر کشور نیز بکارگیری شود.
