بررسی اثر بیوچار و هیدروچار جلبک کلرلا ولگاریس فعال‌شده بر توزیع شکل‌ها و زیست‌فراهمی کادمیوم در خاک

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مراغه، آذربایجان شرقی، ایران

4 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.379955.669765
چکیده

آلودگی خاک به فلزات سنگین، خطرات زیست‌محیطی قابل‌توجهی دارد که بر امنیت غذایی و سلامت انسان اثرگذار است. در این پژوهش اثر بیوچار و هیدروچار فعال مشتق شده از جلبک کلرلا ولگاریس بر شکل‌های مختلف کادمیوم در خاک بررسی شد. این پژوهش شامل سطوح 0، 5/0 و یک درصد وزنی بیوچار و هیدروچار فعال تولید شده از جلبک کلرلا ولگاریس در خاک‌هایی با غلظت کادمیوم 50 و 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم است. بیوچار و هیدروچار به ترتیب در دمای 450 و 200 درجه سانتی‌گراد تولید و با هیدروکسید پتاسیم فعال شدند. شکل‌های مختلف کادمیوم در خاک شامل قابل تبادل، متصل مواد آلی، کربناتی و متصل به اکسید آهن و منگنز اندازه‌گیری شد. مورفولوژی سطح نمونه‌ها، مقدار کالری ناخالص، کربن، نیتروژن، هیدروژن، سطح ویژه و زیست‌توده هیدروچار و بیوچار فعال شده تعیین شدند. نتایج نشان داد که در تیمار 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم کادمیوم، افزودن یک درصد بیوچار باعث کاهش 9/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم کادمیوم (تیمار شاهد) قابل تبادل شد. افزایش غلظت بیوچار و هیدروچار از 5/0 به یک درصد باعث افزایش کادمیوم متصل به اجزای آلی و اکسیدهای منگنز و آهن شد. در غلظت‌های 50 و 100 میلی‌گرم بر کیلوگرم کادمیوم، بالاترین مقدار کادمیوم در شکل‌ اکسیدهای آهن و منگنز به ترتیب 23 و 8/24 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. به‌طورکلی نتایج این مطالعه نشان داد که بیوچار و هیدروچار فعال تولید شده از جلبک کلرلا ولگاریس با افزایش شکل‌های زیستی کم محلول کادمیوم می‌توانند گام مهمی در مسیر کشاورزی پایدار باشد.