ویژگی‌های یک خاک آهکی و جذب کلسیم، پتاسیم و سدیم به‌وسیله ذرت (Zea mays L.) با کاربرد بیوچارهای کود گوسفند و سبوس برنج

نویسندگان

1 دانشیار بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز

2 بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، داراب، ایران

3 بخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، داراب، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.380679.669777
چکیده

جذب متعادل کاتیون‌ها در خاک‌های آهکی می‌تواند تحت تأثیر غلظت بالای کلسیم و سدیم قرار گیرد و افزودن ترکیباتی مانند بیوچارها می‌تواند وضعیت جذب کاتیون‌ها را پیچیده‌تر کند. در تحقیق حاضر تأثیر افزودن بیوچارهای کود گوسفند و سبوس برنج در دو درجه حرارت 300 و 500 درجه سلسیوس به یک خاک آهکی بر pH، قابلیت هدایت الکتریکی، ظرفیت تبادل کاتیونی و غلظت پتاسیم، کلسیم و سدیم محلول و تبادلی خاک و رشد ذرت و جذب پتاسیم، کلسیم و سدیم مورد بررسی قرار گرفت. بیوچار کود گوسفند دارای pH، قابلیت هدایت الکتریکی، پتاسیم، کلسیم و سدیم بیشتری نسبت به بیوچار سبوس برنج بود و با افزایش درجه حرارت تولید، مقدار آنها افزایش یافت. کاربرد بیوچارهای کود گوسفند قابلیت هدایت الکتریکی (تا 4/0 دسی‌زیمنس بر متر) و غلظت کاتیون‌های محلول را افزایش داد ولی بیوچار سبوس برنج فقط غلظت پتاسیم محلول را افزایش داد (تا 7/0 میلی‌مول بر لیتر). با کاربرد همه بیوچارها، نسبت کلسیم به پتاسیم کاهش یافت (از 44/4 به 97/0 تا 64/1). مقدار پتاسیم و سدیم تبادلی با کاربرد بیوچارها افزایش نشان داد (به‌ترتیب تا 10-5 و 5/1-5/0 میلی‌مول بر کیلوگرم). عملکرد ذرت با کاربرد بیوچارها از 16 تا 160 درصد افزایش یافت. کاربرد بیوچار کود گوسفند مقدار کاتیون‌ها را در شاخساره ذرت نسبت به بیوچار سبوس برنج افزایش اما نسبت کلسیم به پتاسیم، پتاسیم به سدیم و کلسیم به سدیم را کاهش داد. به‌طور کلی، بیوچارهای سبوس برنج به‌دلیل شوری کمتر، پتاسیم بیشتر و سدیم کمتر و جذب متعادل کاتیون‌ها توسط ریشه مؤثرتر از بیوچارهای کود گوسفند هستند.