دگرسانی گرمابی و کانی‌سازی طلا در منطقه خارستان – بیدستر، ناحیه تفتان، جنوب خاور ایران

نویسندگان

1 شرکت توسعه معادن پارس تامین، تهران، ایران

2 گروه زمین‌شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه زمین‌شناسی معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2024.436419.2130
چکیده

ناحیه خارستان-بیدستر در شمال باختر آتشفشان تفتان، با مجموعه‌ای از گدازه‌ها و مواد آذرآواری پلیوکواترنری پوشیده شده است که دستخوش دگرسانی‌های گسترده رسی و سیلیسی شده‌اند. پهنه (زون)های سیلیسی که از نمودهای آشکار آن‌ها سیلیس حفره‌ای است، با هاله‌هایی از دگرسانی رسی پیشرفته-متوسط با کانی‌های شاخص آلونیت، پیروفیلیت، دیاسپور و کائولینیت دربرگرفته شده‌اند. این پهنه‌ها به شکل خطی در امتداد شکستگی‌ها و گسل‌ها و همین طور به صورت توده‌های نامنظم با ابعاد متفاوت وجود دارند و در مقیاس ناحیه‌ای قابل مقایسه با لیتوکپ‌های (lithocap) سیلیسی-رسی در بخش‌های بالایی سامانه‌های پورفیری هستند. طلا عموما به صورت ذرات زیرمیکرسکوپی وجود دارد و با توجه به غنی‌شدگی هماهنگ نقره، دست کم بخشی از آن به شکل الکتروم است. پیریت، که در بخش‌های سطحی اکسیده شده است، از همراهان کانی‌سازی است. رخداد پراکنده مالاکیت نشان می‌دهد که کانی‌های سولفیدی مس مانند کالکوپیریت نیز وجود دارند. آثاری از سولفوسالت‌های تتراهدریت و انارژیت به طور محلی دیده می‌شود. با توجه به محیط زمین‌شناسی، دگرسانی گرمابی، ساخت و بافت و ویژگی‌های شیمیایی و کانی‌شناسی کانسنگ، کانی‌سازی طلا در این ناحیه قابل مقایسه با ذخایر اپی‌ترمال سولفیداسیون بالا است.