فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور طراحی سازه‌های مقاوم در برابر زلزله، باید تحلیل خطر لرزه‌ای انجام شود که هدف آن، ارزیابی خطرپذیری در برابر زلزله در ساختگاه است. عدم دقت در این تحلیل می‌تواند پیامدهای جدی به دنبال داشته باشد. دست کم گرفتن خطر لرزه‌ای ممکن است به خسارات جبران‌ناپذیر منجر شود، در حالی که دست بالا گرفتن آن می‌تواند هزینه‌های اقتصادی غیرضروری به پروژه تحمیل کند. یکی از گام‌های اساسی در این تحلیل، انتخاب روابط میرایی است که با برآورد کاهش انرژی امواج زلزله از چشمۀ لرزه‌زا تا ساختگاه، حرکت زمین در منطقۀ هدف را تخمین می‌زنند. انتخاب این روابط باید بر اساس معیارهای علمی و سازگاری با منطقه انجام شود تا نتایج به واقعیت نزدیک‌تر باشد. در این مطالعه، با استفاده از رویکردهای آماری توزیع مانده‌ها و آزمون لگاریتم درست‌نمایی (LLH)، 10 رابطه در سه دستۀ جهانی، منطقه‌ای و محلی بر اساس داده‌های حرکت قوی ثبت‌شده در ایالت لرزه‌زمین‌ساخت البرز-آذربایجان مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌های مورد استفاده شامل 405 رکورد با بزرگای گشتاوری 4.5 و بیشتر، فاصلۀ حداکثر تا 200 کیلومتر و دارای سرعت موج برشی معلوم تا تاریخ 5 دسامبر 2024 است. نتایج توزیع مانده‌ها و آزمون LLH به طور مشترک نشان داد که روابط فرج‌پور و همکاران (2019)، کاله و همکاران (2015) و صداقتی و پزشک (2017)، به ترتیب با مقادیر LLH برابر با 0.263، 0.452 و 0.478، در مقایسۀ با سایر روابط، بیشترین سازگاری را با داده‌های ثبت‌شده در این منطقه دارند. به طور کلی، روابط محلی و منطقه‌ای نسبت به روابط جهانی، دقت بیشتری در برآورد داده‌های حرکت قوی ثبت‌شده در ایالت لرزه‌زمین‌ساخت البرز–آذربایجان نشان دادند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند در انتخاب مناسب‌ترین روابط میرایی برای تحلیل دقیق‌تر خطر لرزه‌ای در این منطقه یاری رساند.