بررسی عملی و نظری تاثیر (مت)اکریلاسیون بر تغییر رفتار حلالیت الیگومرهای تابش‌پز جهت رنگ‌های دوستدار محیط زیست

نویسندگان

1 استادیار، گروه محیط زیست و رنگ، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران

doi
10.22034/amnc.2024.485131.1275
چکیده

امروزه حجم استفاده از الیگومرهایی مانند کیتوسان، ژلاتین و روغن سویای اپوکسیده (ESO) و مشتقات (مت)اکریله‌ی آنها در کاربردهای پزشکی و صنایع غذایی رو به گسترش است. هدف از این مطالعه، بررسی تغییر رفتار حلالیت کیتوسان، ژلاتین و ESO قبل و پس از (مت)اکریلاسیون است؛ چرا که این مبحث روی انتخاب حلال‌ها و دیگر اجزای سامانه موثر خواهد بود. بعلاوه، روش مناسب جهت بررسی تغییرات رفتار حلالیت ارائه خواهد شد. در این راستا، کیتوسان متاکریلات (ChMA)، ژلاتین متاکریلات (GelMA) و روغن سویای اپوکسیده‌ی اکریله‌شده (AESO) در اثر متاکریلاسیون کیتوسان و ژلاتین و اکریلاسیون ESO به‌دست آمدند. سپس پارامتر حلالیت هیلدبراند (δHild) و هانسن (δHans) این مواد به‌ترتیب با استفاده از شبیه‌سازی دینامیکی مولکولی و کره‌های حلالیت هانسن محاسبه‌ شدند. نتایج نشان دادند که مقادیر δHild ژلاتین، ESO و کیتوسان در اثر اتصال گروه‌های (مت)اکریلات به زنجیره‌ی اصلی به‌ترتیب از 71/22، 52/13 و 54/29 MPa0/5 به میزان 68/38%، 60/13% و 91/11% افزایش داشتند و به 80/25، 75/18 و 06/33 MPa0/5 رسیدند؛ درحالیکه مقادیر δHans این مواد در اثر (مت)اکریله‌شدن هیچ تغییری نکرد. به این ترتیب میتوان نتیجه گرفت که روش مرسوم محاسبه‌ی حلالیت هانسن حساسیت بالایی نسبت به تغییراتی مشابه اتصال چند گروه (مت)اکریلات روی زنجیر الیگومر ندارد، اما روش شبیه‌سازی دینامیکی مولکولی توانایی رصد تغییرات ایجاد شده و حساسیت لازم برای محاسبه‌ی δHild را دارد و می‌توان از آن بعنوان یک روش قدرتمند برای بهینه‌سازی تعاملات بین‌مولکولی و محاسبه‌ی δ استفاده کرد.