کانی‌شناسی و شیمی‌کانی بیوتیت در گرانودیوریت‌های ناحیه دالایون (جنوب بروجرد- ایران)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22071/gsj.2024.419564.2117
چکیده

توده گرانیتوییدی دالایون در جنوب بروجرد و در شمال استان لرستان واقع شده و بخشی از پهنه دگرگونی سنندج-سیرجان است. ترکیب سنگ‌شناسی این توده شامل گرانودیوریت، گرانیت، پگماتیت‌گرانیت، تونالیت، کوارتزدیوریت، پگماتیت‌تورمالین‌دار، و رگه‌های کوارتز تورمالین است که در سنگ‌های آتشفشانی و دگرگونی ناحیه‌ای نفوذ کرده است. مجموعه کانی‌های توده گرانودیوریتی با شاخص رنگی لوکوکرات تا مزوکرات شامل کانی‌های اصلی کوارتز، پلاژیوکلاز، ارتوز و میکروکلین و کانی‌های فرعی بیوتیت، مسکوویت، زیرکن، گارنت، آپاتیت، روتیل، لوکوکسن، کانی‌های تیتانیم‌دار و اسفن می‌باشد. کانی شاخص فرومنیزین در این سنگ‌ها بیوتیت است که از لحاظ ترکیبی غنی از منیزیم و فقیر از کلر بوده و ماهیت اولیه دارند. مقدار نسبت Fe/Fe+Mg میانگین (apfu)0/44 را نشان می‌دهد که بر این اساس میکاهای مورد بررسی در محدوده بیوتیت و در میان قطب سیدروفیلیت و آنیت جای می‌گیرند. میانگین دمای تبلور بیوتیت‌ها⁰C 681 و میانگین فشار تشکیل بر اساس آلومینیم کل بیوتیت‌ها kb 2/95 است که نشان‌دهنده تشکیل در ژرفای کم است. بر اساس نسبت‌های MgO، FeO و Al2O3 بیوتیت‌ها، ماگمای سازنده گرانودیوریت از نوع کالک آلکالن کوهزایی است. وجود فوگاسیته نسبتا بالای اکسیژن و محیط اکسیدان نشان‌دهنده ماگمای با منشا مخلوط گوشته-پوسته و سنگ میزبان سری گرانیتوییدی مگنتیتی و گرانیتویید نوع I برای بیوتیت‌ها است.