پاسخ کاملینا به تلقیح مایکوریزایی تحت سیستم‌های مختلف خاک‌ورزی و تراکم‌های کاشت

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.369753.669627
چکیده

رعایت نشدن تناوب در دیمزارها از مشکلات اساسی تولید در ایران است. از طرفی ورود گیاه جدید به تناوب زراعی یک کشور نیاز به مطالعات همه جانبه زراعی، اقلیمی و خاکی دارد. گیاه کاملینا چند سالی است وارد کشور و بذر آن بومی سازی شده است. به این منظور آزمایشی در سال‌های زراعی 1397 تا 1400 در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی و به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل با سه عامل سیستم‌ خاک‌ورزی، مایکوریزا و تراکم کاشت بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. کرت اصلی شامل سیستم‌های خاک‌ورزی در سه سطح، شخم رایج (گاوآهن برگردان دار و دیسک)؛ شخم حداقل (گاو‌آهن قلمی)، بدون شخم (کاشت مستقیم درون بقایای گیاهی) و کرت فرعی ترکیبی از دو عامل کاربرد مایکوریزا در دو سطح : کاربرد مایکوریزا و عدم کاربرد مایکوریزا و تراکم کاشت در سه سطح (300-600-900 بذر در مترمربع) بود . اثر سال بر عملکرد و اجزای عملکرد کاملینا بسیار معنی دار بود. اما اثر متقابل سال بر سایر عوامل آزمایش معنی دار نبود. نتایج نشان دادکاملینا ریشه غیرمایکوریزایی دارد و افزودن کودهای مایکوریزایی در این بررسی بر رشد و عملکرد این گیاه تاثیری نداشت. این یافته تاییدی بر نتایج به دست آمده از پژوهش‌های انجام شده بر روی سایر گیاهان هم‌خانواده کاملینا است. مطابق نتایج مقایسه میانگین‌ها سیستم خاکورزی حداقل همراه با تراکم کاشت 900 بذر در متر مربع برای حداکثر عملکرد دانه (1570/2کیلوگرم در هکتار) و بیولوژیک ( 3135 کیلوگرم در هکتار) پیشنهاد می‌شود.