اثر شوری، کود فسفر و کشت مخلوط گندم با خلر و ماشک بر فسفر قابلجذب و شکلهای فسفر معدنی در یک خاک شن لومی
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
4 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران
doi
10.22059/ijswr.2024.380118.669770چکیده
در این پژوهش، دو آزمایش جداگانه هر یک بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام شد. در آزمایش اول، اثر کشت، شوری و کود فسفر بر Olsen-P و شکلهای فسفر معدنی با سه عامل نوع کشت در شش سطح (بدون کشت، تککشتی گندم، تککشتی خلر، تککشتی ماشک، کشت مخلوط گندم-خلر، کشت مخلوط گندم-ماشک)، کود فسفر در دو سطح (صفر و 80 میلیگرم بر کیلوگرم) و شوری خاک (ECe) در دو سطح (75/0 و 5/7 دسیزیمنس بر متر) بررسی شد. آزمایش دوم برای بررسی اثر زمان، شوری و کود فسفر بر Olsen-P و شکلهای فسفر معدنی در شرایط بدون کشت با سه عامل زمان در دو سطح (صفر و 90 روز) و کود فسفر و شوری (با همان سطوح آزمایش اول) انجام شد. نتایج نشان داد که کشت گیاهان گندم، خلر و ماشک در هر دو شرایط تککشتی و کشت مخلوط، Olsen-P، NH4F-P، NaOH-P، H2SO4-P و مجموع شکلهای فسفر خاک را کاهش داد. در شرایط با کود فسفر، Available-P در خاک ریزوسفر بیشتر از خاک توده و در کشت مخلوط بیشتر از تککشتی بود. 90 روز پس از مصرف کود فسفر، شوری سدیم کلرید در خاک، NH4Cl-P، NH4F-P و NaOH-P را کاهش و Olsen-P و H2SO4-P را افزایش داد. مسن شدن پس از مصرف کود فسفر، NH4Cl-P و Olsen-P را کاهش و NH4F-P، NaOH-P و H2SO4-P را افزایش داد. در شرایط با کود فسفر، عصارهگیر Olsen ممکن است مقدار Available-P گندم، خلر و ماشک را در شرایط تککشتی و کشت مخلوط کمتر برآورد نماید. کشت مخلوط گندم-خلر و گندم-ماشک و مصرف 80 میلیگرم فسفر بر کیلوگرم خاک در شرایط مشابه میتواند توصیه شود.