اثر بیوچار غنی‌شده با سلنیوم بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آهکی تحت تنش شوری

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.380534.669776
چکیده

ازجمله راهکارهای اساسی در راستای کاهش اثرات منفی تنش شوری استفاده از بیوچار است که با اصلاح و غنی‌سازی آن می‌توان اثرات آن را بهبود بخشید. به این ‌منظور آزمایشی در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار و تیمارها شامل شوری (شوری برابر با 2 و 6 دسی‌زیمنس بر متر) و بیوچار حاصل از ضایعات فضای سبز در چهار سطح (صفر و 5 درصد فاقد غنی‌سازی، 5 درصد غنی‌سازی با سلنیوم به میزان 20 میلی‌گرم بر کیلوگرم و 5 درصد غنی‌سازی با سلنیوم به میزان 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم) صورت گرفت. غنی‌سازی بیوچار باعث کاهش میزان پ-هاش خاک گردید. بیوچار غنی‌سازی شده در سطح 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم، شوری خاک را افزایش داد. متناسب با افزودن بیوچار میزان کربن آلی خاک افزایش یافت. کمترین میزان فسفر قابل جذب در تیمار خاک شور فاقد بیوچار به میزان 47/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم و بیشترین میزان آن در تیمار خاک غیر شور حاوی 5 درصد بیوچار غنی‌شده در سطح 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم به میزان 55/3 میلی‌گرم بر کیلوگرم مشاهده شد. مقدار پتاسیم قابل‌جذب با افزایش سطح شوری روند افزایشی را نشان داد؛ غنی‌سازی بیوچار با سلنیوم باعث کاهش اثرات مثبت بیوچار بر افزایش مقدار پتاسیم به‌ویژه در خاک شور گردید. در خاک غیر شور غنی‌سازی بیوچار در مقایسه با عدم غنی‌سازی باعث افزایش سدیم محلول به میزان 6/16 درصد گردید که افزایش سطح غنی‌سازی تأثیر معنی‌داری بر میزان افزایش نشان نداد. تغییر میزان املاح موجود در خاک باعث تغییر ویژگی‌های شیمیایی خاک شد که این تغییرات تحت تأثیر بیوچار و سطح غنی‌سازی به صورت‌های متفاوتی بروز یافت.