پیش بینی رویش علف‌های هرز توق و تاج خروس در ذرت با مدل‌‌های زمان دمایی

نویسندگان

1 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 موسسه تحقیقات گیاهپزشکی

3 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
چکیده

پیش بینی رویش علف‌های‌هرز از جمله روش‌های کارامدی است که میتواند برای انتخاب زمان بهینه کنترل علف‌های‌هرز در مزرعه مورد استفاده قرار گیرد. بمنظور پیش بینی الگوی رویش دو علف‌‌هرز توق و تاج خروس در ذرت مطالعه ای در دو اقلیم متفاوت کرج و تنکابن انجام شد. آزمون مدلهای مختلف رگرسیونی رایج برای پیش بینی الگوی رویش علف‌های‌هرز، نشانگر دقت بالاتر مدل گامپرتز طی دوسال و در دواقلیم متفاوت بود. با توجه به تفاوت‌های دمایی و بارش بین مناطق مورد بررسی، پارامترهای رویش علف‌های‌هرز مربوط به مناطق مورد بررسی متفاوت بود. براساس تخمین پارمترهای مدل گامپرتز، گیاهچه‌های توق در درجه روز رشد 200 روز سانتیگراد در مزرعه ظاهر شد، در درجه روز رشد حدود 500 به حداکثر میزان خود رسید و تا حدود 900 درجه روز رشد همچنان به رویش ادامه داد. در مجموع توق نرخ رویش بالاتری به ازاء درجه روز رشد دریافتی نشان داد و با طی کردن شیب تندتری نسبت به تاج خروس، زودتر به حداکثر درصد رویش رسید. مقایسه پارامترهای مدل در دو مکان برای توق، حاکی از این است که جمعیت کرج با افزایش درجه روز رشد، زودتر سبز شده و هرواحد درجه روز رشد منجر به رویش درصد بالاتری از گیاهچه‌های توق ‌‌می‌شود. در مقایسه با توق، رویش گیاهچه‌های تاج خروس دیرتر و از درجه روز رشد حدود 400 آغاز شده و در درجه روز رشد حدود 600 به حداکثر میزان خود رسید. روند رویش تا حدود 1200 درجه روزرشد ادامه داشت. براین اساس، مرحله رشدی مناسب توق برای سمپاشی مصادف با زمانی است که هنوز موج اصلی گیاهچه‌های گونه‌ غالب دیگر، یعنی تاج خروس رویش پیدا نکرده اند. با توجه به جمعیت چندگونه ای علف‌های‌هرز در مزارع، انتخاب زمان مناسب سمپاشی، از پیچیدگی خاصی برخوردار است. استفاده از مدل‌های پیش بینی رویش در اعمال دقیق و موثر روش‌های مدیریتی علف‌های‌هرز ‌‌می‌تواند نقش ویژه ای ایفا نماید.