بازسازی و تطابق رخدادهای لرزهای دیرینه باختر مکران با ویژگیهای فیزیکی و زیستی مغزههای عمیق دریای عمان
نویسندگان
1 پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی، تهران، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
4 مرکز ملی تحقیقات علمی، دانشگاه فرانش-کنت، بسانسون، فرانسه
5 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22071/gsj.2023.389392.2070چکیده
اگرچه دومین سونامی مرگبار اقیانوس هند در ناحیه مکران رخداده است، با این وجود، اطلاعات ما در زمینه تعداد رخدادهای سونامی در طول هولوسن بسیار اندک میباشد. به منظور بازسازی محیط رسوبی و سونامی دیرینه، مغزههای عمیق از بستر دریای عمان تهیه و مطالعه شده و همچنین بررسی عوامل موثر در جابهجایی رسوبات بستر در اثر رخداد سونامی، از طریق تعیین پارامترهای رسوبشناسی، شناسایی پوسته روزنداران، تغییر حساسیت مغناطیسی و بازسازی جریانات اقیانوسی صورت گرفته است. یافتههای این مطالعه نشان داد که آثار جابهجایی رسوبات بستر در طی زلزلههای شدید در دورههای زمانی متفاوت و مکانهای مختلف دریای عمان یکسان نیست. مطالعات محیطهای دیرینه و بررسی تاریخی سونامیهای رخ داده در دریای عمان نشان داد که حداقل 5 رانش زمین، در ابعاد گسترده در 2500 سال پیش رخ داده است. تعداد این رخدادها در هزار سال گذشته رشد چشمگیری داشته است. به استناد اطلاعات تاریخی ثبت شده حدود 7 زمینلرزه بزرگ در این منطقه رخ داده است که نتایج این پژوهش هم شواهد آن را نشان میدهد. با توجه به گسترش شهرنشینی در سواحل جنوب خاوری ایران و افزایش تعداد زمینلرزهها در ناحیه مکران، اتخاذ برنامههای مدیریتی برای کاهش خسارات سونامی احتمالی لازم و ضروری میباشد.
