بررسی اثرات کودهای محرک رشد و صفات زراعی-مورفولوژیکی کنجد با آبیاری قطره‌ای بر نمایه‌های بهر‌ه‌وری آب

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، اهواز، ایران

3 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز ، ایران

doi
10.22059/ijswr.2024.369953.669623
چکیده

به‌منظور بررسی اثرات کاربرد زیست‌محرک‌های اسید آمینه (محلول‌پاشی) و اسید هیومیک (کاربرد خاکی) و صفات زراعی- مورفولوژیکی کنجد (ارقام داراب1 و محلی) با آبیاری قطره‌ای بر عملکرد دانه و نمایه‌های بهره‌وری (P، کیلوگرم بر ریال) و بهره‌وری فیزیکی آب (WP، کیلوگرم‌ بر مترمکعب) و بهره‌وری قتصادی آب (WP$، ریال بر مترمکعب)، آزمایشی در یکی از مزارع شهرستان بهبهان در استان خوزستان (فصل زراعی 01-1400) انجام شد. نتایج مقایسه میانگین‌ها بر اساس آزمون تی (t-Test) حاکی از برتری معنی‌دار (P < 0.01) تیمار کاربرد زیست‌محرک‌ها در تمام صفات مورد بررسی نسبت به تیمار شاهد (عدم کاربرد زیست‌محرک‌ها) بود. به‌طوری که در تیمار کاربرد زیست‌محرک‌ها و شاهد، به‌ترتیب تعداد کپسول در بوته معادل 2/138 و 4/122 کپسول، تعداد دانه در کپسول معادل 4/79 و 4/68 دانه، نمایه P معادل 86/6 و 04/6 کیلوگرم بر میلیون ریال، WP معادل 231/0 و 198/0 کیلوگرم بر مترمکعب و WP$  برابر با 7/28 و 7/20 هزار ریال بر مترمکعب محاسبه شد. در هر دو تیمار کودی مورد بررسی رقم کنجد داراب1، برتری معنی‌داری نسبت به رقم محلی نشان داد. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد از بین اجزای عملکرد، صفت کپسول در بوته با ضریب همبستگی 822/0 بالاترین همبستگی را با عملکرد داشت. کپسول در بوته به‌عنوان یکی از اجزای عملکرد، بالاترین همبستگی مثبت و معنی‌دار (P < 0.01) را با نمایه‌های P، WP و WP$ داشت. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد صفت‌های تعداد کپسول در بوته و دانه در کپسول، بالاترین اثر مثبت و معنی‌دار (P < 0.01) را بر نمایه‌های WP وWP$  به‌ترتیب، با آماره‌های t برابر با 660/5 و 532/5) داشتند. استفاده از زیست‌محرک‌های مورد بررسی موجب افزایش معنی‌دار اجزای عملکرد از جمله کپسول در بوته و دانه در کپسول شد که به‌تبع آن، افزایش عملکرد و نمایه‌های P، WP و WP$  را در پی داشت.