فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توده نفوذی مارفیون در جنوب باختر نیاسر، در بخش میانی کمان ماگمایی ارومیه-دختر، در میان نفوذی­‌های وابسته به فرورانش سنگ‌کره (لیتوسفر) اقیانوسی تتیس‌‏نو قرار دارد. این مقاله با استفاده از مشاهدات صحرایی، سنگ‌نگاری، سن‌سنجی U-Pb زیرکن، زمین‌شیمی و تفسیر کمی داده‌های ژیوفیزیک هوابرد، محیط زمین‌ساخت-ماگمایی تشکیل این توده نفوذی را مورد ارزیابی قرار می‏‌دهد. ترکیب این توده، که درون واحدهای آذرآواری و گدازه‌­های در تناوب با واحدهای رسوبی متعلق به ائوسن نفوذ کرده، از حدواسط تا بیشتر تونالیتی است و هاله دگرگونی همبری پیرامون خود دارد. سن­‌سنجی U-Pb زیرکن یک نمونه از رخنمون جنوبی آن، سن تبلور تقریبی 19 میلیون سال در میوسن زیرین (بوردیگالین) را مشخص کرد. از دیدگاه ویژگی­‌های زمین‌شیمیایی، این سنگ‌­ها به سری ماگمایی کالک-آلکالن پتاسیم متوسط تعلق داشته، متاآلومین بوده و در محدوده گرانیتوییـــــــدهای منیـــــزیمی نوع I جــــای می­‌گیرند. ترکیبات کانی‌­شناسی و ویژگی‌­های شیمیایی این توده، موقعیت زمین‏‌ساختی آن را گرانیتویید کمان آتشفشانی در حاشیه فعال قاره‌­ای نشان می­‌دهد. برپایه تفسیر کیفی داده‌­های ژئوفیزیک هوابرد، یک توده باتولیتی بزرگ با ترکیب گابرو-دیوریت با شدت میدان مغناطیسی بالا و شیبی به سوی شمال خاور، در زیر زمین شناسایی شد. توده تحت­ تاثیر فعالیت‌­های زمین‏‌ساختی قرار داشته و گسل­‌های پی­‌سنگی راستالغز راست‌‏بُر و گسل­‌های چپ‏‌بُر هم‌‏یوغ آن­‌ها، در برونزد آن از اعماق زیاد، نقش اساسی داشته‌­اند. گسل‌­های فرعی، که به‌نسبت سطحی‌­تر نیز می­‌باشند، سبب گردیده‌‏اند توده در نزدیکی سطح به صورت دو تا سه توده مجزا از هم دیده شود. منشا ماگمای توده مارفیون در حاشیه فعال قاره‌­ای، به‌‏احتمال اختلاط ماگمای بازیک گوه گوشته‌­ای و ماگمای حاصل از ذوب­ بخشی پوسته پایینی تحت تاثیر حرارت و شاره‌‏های ناشی از ماگمای گوشته‌­ای می‌­باشد. این توده به نظر می­‌رسد در جریان انتقال و گذار از محیط فرورانش به محیط برخوردی قاره‌­ای، ناشی از بسته شدن اقیانوس تتیس‌‏نو در میوسن زیرین شکل گرفته باشد.